Министерството за одбрана на САД (Пентагон) презеде радикален чекор во заострувањето на економските и технолошките односи со Пекинг, додавајќи некои од најголемите кинески технолошки и автомобилски гиганти на својот официјален список со воени компании. Меѓу новите субјекти на овој ригиден список беа гигантот за е-трговија Alibaba, еден од лидерите на глобалниот пазар на електрични возила BYD и интернет пребарувачот Baidu.
Одлуката автоматски ги блокира дотичните компании од склучување какви било идни договори за одбрана и безбедност со американската влада. Црната листа, која Пентагон ја ажурираше и ја објави на 8 јуни, сега директно ги засега добро познатите, приватни компании кои традиционално никогаш не се сметале за дел од одбранбената индустрија. Овој потег ја одразува растечката претпазливост на Вашингтон кон стратегијата на Пекинг, за која вели дека вклучува тајно користење на можностите на успешни цивилни и комерцијални бизниси за воени цели.
Списокот е создаден во 2021 година по наредба на Конгресот на САД со цел брзо идентификување на кинеските компании кои на кој било начин придонесуваат за одбранбената и индустриската база на Кина. Пентагон истакнува дека кинеската војска активно се обидува да присвои напредни технологии, софтвер и експертиза од субјекти кои, во јавноста, велат тие, изгледаат исклучиво како цивилни структури.
Вкупниот број на санкционирани компании на оваа листа се зголеми на 188 оваа година, што е огромен скок во споредба со минатогодишните 130. Светскиот лидер во производството на комерцијални дронови DJI исто така е на неа веќе долго време. Иако овие компании технички сè уште можат да ги продаваат своите производи на американските потрошувачи, нивното вклучување на листата задава удар врз нивниот глобален углед и отвора врата за воведување значително построги економски бариери.
Кинеската амбасада во Вашингтон веднаш го осуди потегот. Ја обвини американската администрација за „злоупотреба и претерување со концептот на национална безбедност, како и за создавање дискриминаторски листи за намерно прогонување на успешните кинески компании“.
Самите компании во официјални изјави силно негираа каква било поврзаност со воените структури:
Од Alibaba го изјавија следново: „Нашата компанија не е кинеска воена компанија, ниту пак сме дел од која било државна стратегија во врска со воено-цивилната фузија“. Од Baidu (кој неодамна масовно се шири во областа на вештачката интелигенција и автономните таксија) додадоа: „Секои сугестии дека сме воена компанија се целосно и апсолутно неосновани“, а BYD истакна: „Ние не сме воена компанија. Оваа одлука е целосно неконзистентна со фактите. Активно ќе ги браниме нашите легитимни права и интереси преку сите достапни правни и административни канали.“
Откако ажурираната листа беше објавена од Пентагон, Специјалниот комитет на Претставничкиот дом на САД за Кинеската комунистичка партија издаде строго предупредување до американската бизнис заедница и јавноста. Комитетот бара компаниите на оваа листа да бидат целосно отстранети, па дури и исклучени од берзата, и на ниедна американска компанија повеќе да не ѝ е дозволено да врши трансакции со нив.
Пентагон ги наведе нивните директни врски со кинеското Министерство за индустрија и информатичка технологија, телото кое директно ја надгледува целокупната технолошка и индустриска политика на Кина, како причина за вклучување на Alibaba, Baidu и BYD на листата.
Одлуката за санкционирање на BYD доаѓа во прилично контрадикторен момент за американската политика. Како што нè потсетува ABC News, претседателот Доналд Трамп јавно изјави во јануари дека би го поздравил доаѓањето на кинеските производители на автомобили доколку одлучат да градат фабрики на американска почва и да вработуваат американски работници таму. Од друга страна, голем број американски пратеници од двете политички партии сè уште агресивно се залагаат за донесување закон за трајна и целосна забрана на кинеските електрични возила во Америка.
Покрај технолошките и автомобилските гиганти, друго интересно име на новата листа е кинеската компанија за роботика Unitree. Пентагон тврди дека Unitree свесно добила финансиска и стратешка помош од кинеската влада под маската на поддршка на иновативни мали и средни претпријатија кои се од клучно значење за глобалниот синџир на снабдување со роботика.
(Benchmark)
(фото: Chat GPT)
