Менталното здравје станува еден од клучните здравствени предизвици на современото општество во Европа, според извештајот за здравје на STADA за 2025 година. Иако свеста за менталното здравје се зголемува, поддршката останува недостапна за милиони граѓани, а дигиталните навики дополнително го комплицираат секојдневниот стрес.
Според резултатите од анкетата, 64% од Европејците го оценуваат своето ментално здравје како „добро“, што претставува продолжување на мало, но постојано опаѓање во споредба со претходните години (65% во 2024 година и 67% во 2023 година). Во исто време, 36% од граѓаните имаат проблеми со менталното здравје, а 9% го оценуваат како „лошо“ или „многу лошо“.
Главните двигатели на стресот се длабоко вкоренети во секојдневниот живот, па затоа финансиските грижи (26%) и стресот на работа (24%) се издвојуваат како доминантни фактори. Србија, со 74% од граѓаните кои го оценуваат своето ментално здравје како добро, е меѓу првите пет европски земји, заедно со Швајцарија, а веднаш зад Романија (84%) и Бугарија (80%).
Половина од Европејците се обидуваат сами да се справат со предизвиците со менталното здравје. Најчестите начини се поминување време со семејството и пријателите (27%) и физичка активност (17%). Сепак, само 17% од Европејците користат некаков облик на професионална или структурирана поддршка: терапија, дигитални апликации или работа со експерти. Повеќе од 31% од граѓаните не прават ништо за своето ментално здравје. Главните причини што се наведуваат се неефикасноста на постојните решенија, недостатокот на пристапност или финансиските бариери.
Феноменот на прегорување останува широко распространет: дури 66% од Европејците велат дека доживеале прегорување на работа, додека 31% моментално се во состојба на прегорување или блиску до неа. Најпогодени групи се жените (71%) и младите луѓе на возраст од 18 до 34 години (75%). Овие податоци укажуваат на итна потреба да се препознае прегорувањето на работа како состојба со сериозни физиолошки последици, како и да се развијат насочени решенија за поддршка.
Дури 38% од Европејците моментално можат да работат делумно или целосно од дома, додека 58% велат дека не можат. Граѓаните на Западна Европа и скандинавските земји имаат поголема веројатност да имаат можност да работат од дома. Тука се издвојуваат граѓаните на Обединетото Кралство (47%), Холандија (45%) и Ирска (43%). Од друга страна, дури 68% од српските граѓани велат дека немаат можност да работат од дома, а веднаш по нив следуваат граѓаните на Унгарија (66%), Чешка (65%) и Словачка (62%).
Истражувањата покажуваат дека дигиталните навики имаат двојно влијание, бидејќи нудат поврзаност, но го зголемуваат стресот, особено кај младите. Додека 50% од Европејците не се заинтересирани за дигитална детоксикација, 36% од нив размислуваат за привремено повлекување од социјалните медиуми за да го подобрат фокусот и продуктивноста, да имаат повеќе време за семејството и да го намалат стресот и вознемиреноста. Српските граѓани се на чело на подготвеноста за дигитална детоксикација, веднаш до Ирците и Бугарите. Најмалку подготвени се Холанѓаните, Белгијците и Французите. Жените и младите луѓе покажуваат најголем интерес за дигитална детоксикација, додека постарите групи имаат помала веројатност да почувствуваат потреба да ја намалат употребата на дигитални платформи.
Младите луѓе на возраст од 18 до 34 години го чувствуваат најголемиот товар на економските предизвици, притисокот на работа и прекумерната изложеност на социјалните медиуми. Оние над 55 години првенствено се соочуваат со осаменост и здравствени проблеми. Жените се значително повеќе погодени од стрес, анксиозност и недостаток на пристап до грижа за ментално здравје.
Извештајот за здравје на STADA за 2025 година укажува на јасен јаз помеѓу растот на свеста за менталното здравје и достапноста на конкретна поддршка. Иако граѓаните сè повеќе ја препознаваат важноста на менталната благосостојба, без системски решенија (достапна грижа, подобри услови за работа и поздрави дигитални навики), трајното подобрување нема да биде можно. Холистичките решенија што го интегрираат менталното здравје во животниот стил, особено оние насочени кон жените и помладите генерации, се клучни за подобрување на психолошката благосостојба во Европа.
(Bilzife)
