Арктикот овој период од годината го достигнува својот максимум на морски мраз – зимскиот студ се задржа во текот на месеците на темнина, а мразот се прошири колку што ќе може во текот на целата година. Тоа е максималната површина на морски мраз на Северниот Пол, но оваа година е алармантно ниска.
Овогодинешниот „максимум“ е околу половина милион квадратни милји помалку од просекот – површина двојно поголема од Тексас.
Тоа е најновиот длабоко загрижувачки сигнал од врвот на планетата, регион кој стана јасна жртва на климатската криза поради согорувањето на фосилни горива, но исто така и сè поважна геополитичка точка на жариште бидејќи топењето на мразот отвора нови комерцијални и воени можности.
Зимата е времето кога се формира арктичкиот мраз и обично го достигнува својот најголем обем во март. Оваа година, кога научниците од НАСА и Националниот центар за снег и мраз ја измерија површината на 15 март, открија дека мразот достигнал 5,52 милиони квадратни милји – околу девет проценти помалку од просекот од 1981-2010 година.
Тоа е малку под минатогодишниот рекорден максимум од 5,53 милиони квадратни милји, но доволно блиску за практично да се изедначи со него и да претставува најнизок врв откако започнаа сателитските мерења во 1979 година.
„Една или две лоши години сами по себе не значат многу“, рече Волт Мејер, научник за мраз од NSIDC кој го проучува мразот, но кога се гледа во контекст на децениски тренд на опаѓање, „тоа ги потврдува драматичните промени во арктичкиот морски мраз во текот на годишните времиња“.
Научниците се загрижени за тоа што тоа значи за пролетните и летните сезони на топење. Во изминатите 19 години се забележани најниските опсези на морскиот мраз досега.
Според студија од 2023 година, Арктикот ќе биде без мраз во текот на летото во одреден момент до 2050 година, дури и ако луѓето престанат да емитуваат загадување што ја менува климата.
Исчезнувањето на морскиот мраз има глобални последици. Мразот делува како џиновско огледало, рефлектирајќи ја сончевата светлина назад во вселената. Како што се намалува, темниот океан апсорбира повеќе од сончевата енергија, дополнително забрзувајќи го глобалното затоплување.
Новиот рекорд не е изненадувачки, бидејќи арктичкиот морски мраз е близу до рекордно ниски нивоа цела зима, рече Џенифер Френсис, виш научник во Центарот за климатски истражувања Вудвел. Но, тоа е уште еден повик за будење.
„Како кога крвниот притисок на една личност е абнормален и сигнализира здравствен проблем, постојаното губење на морскиот мраз е уште еден симптом дека климата на Земјата е во голема криза“, рече таа.
Причината не е мистерија, додаде таа: „Постојаното натрупување на гасови што ја задржуваат топлината во атмосферата од согорувањето на фосилни горива ги загрева океаните, ги зголемува температурите на воздухот, го топи мразот и ги влошува екстремните временски настани низ целиот свет“.
(CNN/N1)
