Индија е дом на најзагадениот град во светот, според новообјавениот Извештај за квалитет на воздухот во светот на IQAir. Само 14 проценти од градовите во светот дишат безбеден воздух, што е пад во однос на 17 проценти во претходната година.
Швајцарската компанија за следење на загадувањето IQAir анализираше податоци од 9.446 градови во 143 земји, региони и територии, за својот новообјавен Извештај за квалитет на воздухот во светот за 2025 година.
Taa ткри дека квалитетот на воздухот се влошува на глобално ниво, главно поради климатските промени предизвикани од човекот. Чадот од шумските пожари, особено, доведе до лош квалитет на воздухот во 2025 година, заедно со песочните бури и други екстремни временски настани интензивирани од согорувањето на фосилни горива.
Во најлошата година на пожари во ЕУ пожарите ја зафатија Европа, достигнувајќи го својот рекорден врв во август, кога уништија фарми, шуми и домови. Екстремните временски услови предизвикаа најмалку 43 милијарди евра краткорочни економски загуби низ целиот континент, предизвикани од смртоносни топлотни бранови, поплави и суши.
СЗО поставува безбедни граници за PM2.5 или фини честички поради поврзаните здравствени ризици. Нивната мала големина – помала од 2,5 микрометри во дијаметар – значи дека овие ситни, вдишливи честички можат да патуваат длабоко во белите дробови и да влезат во крвотокот. Тие се поврзани со респираторни проблеми, кардиоваскуларни заболувања и долгорочни болести како рак.
Само три европски земји сега спаѓаат во безбедносните упатства.
Во Европа, Андора, Естонија и Исланд се единствените земји кои ги исполнија годишните упатства на СЗО за PM2.5 – 5 микрограми на кубен метар (µg/m³) – во 2025 година.
Тие се меѓу само 13 земји и територии во светот кои останаа во безбедни граници. Другите вклучуваат Австралија, Барбадос, Бермуди, Француска Полинезија, Гренада, Нова Каледонија, Панама, Порторико, Реунион и Американските Девствени Острови.
Тоа значи дека 130 од 143 опфатени земји – или 91 процент – не ги исполнија безбедносните упатства.
Петте најзагадени земји беа Пакистан (67,3 µg/m³), Бангладеш (66,1 µg/m³), Таџикистан (57,3 µg/m³), Чад (53,6 µg/m³) и Демократска Република Конго (50,2 µg/m³).
25-те најзагадени градови во светот беа сместени во Индија, Пакистан и Кина, а Индија е дом на три од четирите најзагадени – вклучувајќи го и незавидниот број еден.
Лони во северната држава Утар Прадеш имаше просечна годишна концентрација на PM2,5 од 112,5 µg/m³ – речиси 23 проценти повисока отколку во 2024 година и повеќе од 22 пати поголема од упатството на СЗО. Истражувањето од 2024 година покажа дека сообраќајот, индустриските емисии, прашината од патиштата и фрлањето диви депонии се најголемите извори на загадување.
Нивудвил, Јужна Африка, беше најмалку загаденото место на листата, со годишна просечна концентрација на PM2.5 од 1.0 µg/m³. Како дел од огромниот и суров терен на регионот Намакваленд во Кару, Нивудвил е омилен кај љубителите на цвеќиња благодарение на неговото годишно цветање.
Каде е најлошото загадување на воздухот во Европа?
Низ цела Европа во 2025 година, 23 земји забележаа зголемување на годишната просечна концентрација на PM2.5, 18 забележаа намалување, а една беше новододадена.
Загадувањето со PM2.5 се зголеми за повеќе од 30 проценти во Швајцарија и Грција поради чадот од шумските пожари од Северна Америка и сахарската прашина од Африка. Малта забележа најголемо намалување од речиси 24 проценти. Ова делумно се должи на долгогодишните напори за префрлање на производството на енергија од тешкото мазут кон обновливи извори, како и на политиките насочени кон емисиите од сообраќајот.
