Високиоѕ крвен притисок, или хипертензија, е една од оние болести за кои сите знаат, многумина го имаат, но речиси никој не го сфаќа сериозно додека не биде предоцна. Не боли, не гори и не предупредува, но година по година останува една од водечките причини за срцеви удари, мозочни удари и предвремена смрт во светот.
Во ЕУ преваленцата на хипертензија кај возрасната популација е генерално помеѓу 30% и 40%22, што значи дека Хрватска е меѓу земјите со најголем процент на заболени.
Лековите за хипертензија постојат со децении, терапиите се ефикасни, а сепак огромен број луѓе никогаш не успеваат да го контролираат крвниот притисок. Причината е често многу прозаична. Имено, таблетите мора да се земаат секој ден, со години, понекогаш и неколку пати на ден.
Во овој поглед, ново истражување објавено во престижниот магазин JAMA претставува пресвртница. Имено, нова голема клиничка студија од Обединетото Кралство покажа дека хипертензијата може да се држи под контрола со две инјекции годишно.
Во меѓународна студија, научници од Универзитетот Кралицата Мери во Лондон тестираа експериментален лек наречен “зилебесиран”. Тоа е инјекција со долго дејство која се дава поткожно, слично на инсулинот, и само еднаш на секои шест месеци.
Студијата, позната како KARDIA-2, вклучуваше 663 возрасни лица чиј крвен притисок остана превисок и покрај стандардната терапија. Важно е да се напомене дека никој во студијата не престана да ги зема вообичаените лекови. “Зилебесиран” беше додаден на нивната постоечка терапија, а не ја замени.
Резултатите покажаа дека испитаниците кои ја примиле инјекцијата двапати годишно покрај стандардните лекови имале поизразено и постабилно намалување на крвниот притисок во споредба со оние кои останале само на таблети.
Со други зборови, лекот не ја елиминирал потребата од конвенционална терапија, но дејствувал како моќен засилувач за пациентите кај кои „конвенционалната“ терапија не ги дала посакуваните резултати..
Лек кој делува со месеци наместо со часови или денови би можел целосно да ја промени динамиката на терапијата. Наместо да се потпира исклучиво на дисциплината на пациентот, терапијата би можела да се „вгради“ во организмот на пациентот каде што би можела тивко да ја извршува својата работа.
“Зилебесиран” се базира на технологијата на таканаречената РНК интерференција, една од најважните биомедицински иновации во последните дваесет години. Идејата е едноставна, но моќна – наместо да се блокира дејството на протеинот откако веќе е направен, тој се спречува да се произведе во неговиот извор.
Во овој случај, целта е ангиотензиноген, протеин кој се произведува во црниот дроб и игра клучна улога во регулирањето на крвниот притисок. Тој произведува цела низа молекули кои ги стеснуваат крвните садови и го зголемуваат крвниот притисок. Со намалување на производството на ангиотензиноген, крвните садови се опуштаат, а притисокот паѓа.
Клучната предност на овој пристап е времетраењето на ефектот. Бидејќи промената се случува на ниво на генска регулација, ефектите траат со месеци, а не со часови или денови.
Интерференцијата на РНК веќе се користи во третманот на некои ретки метаболички и генетски заболувања, а терапиите со долготрајно дејство се сè поприсутни во други области, од контрацепција до психијатрија. Идејата за лекување на хронични заболувања со „ретки, но моќни интервенции“ станува сè попривлечна, и за пациентите и за здравствените системи.
Ова е особено интересно во случај на хипертензија, бидејќи таа е една од најчестите хронични заболувања во светот. Дури и мала промена во контролата на крвниот притисок на ниво на популацијата би можела да значи десетици илјади срцеви и мозочни удари што се спречуваат годишно.
Еден од главните истражувачи, д-р Маниш Саксена од Клиничкиот истражувачки центар „Вилијам Харви“, нагласува дека проблемот не е недостаток на лекови, туку лоша контрола на болестите. Според него, најголемата новина на “зилебесиран” не е само неговата ефикасност, туку и фактот дека една инјекција на секои шест месеци може да им помогне на милиони луѓе постабилно да го држат крвниот притисок под контрола.
(Index.hr)
