Цената на чоколадото во Србија драматично се зголеми во текот на минатата година. Просечниот раст на цената на овој производ во текот на 2025 година изнесуваше дури 25,4 проценти. Иако љубителите на чоколадо во сите европски земји мораа да издвојат повеќе пари минатата година отколку порано, Србија е меѓу земјите каде што овој производ досега најмногу поскапе. Всушност, според податоците на Евростат, од 38 европски земји, само пет од нив виделе повисока цена на чоколадото отколку во Србија, а во дури 32 земји – помалку.
Сепак, дури ни ова не го покажува целосниот обем на драстичното зголемување на цените на чоколадото со кое се соочуваат потрошувачите во Србија. Имено, ако ги погледнеме податоците не само за 2025 година, туку и за 2024 година, гледаме дека заедно со Естонија, Србија е земјата каде што цената на чоколадото досега најмногу се зголеми во Европа – неверојатни 51,6 проценти за само две години.
Само во Естонија (51,8 проценти) и Полска (50,9 проценти) чоколадите поскапија како кај нас. Во преостанатите 35 земји од Европа, растот на цените беше далеку, далеку помал – во Албанија, на пример, само 8,18 проценти, додека просекот во ЕУ е 29,1 процент. Ова значи дека зголемувањето на цената на чоколадото во Србија тешко може да се објасни само со надворешни фактори, односно со зголемувањето на цената на какаото, што инаку влијаеше на движењето на кондиторските производи низ целиот свет, туку дека просекот е очигледно локален фактор, односно дека производителите на чоколадо, односно продавачите во Србија, ги зголемија цените значително повеќе отколку на другите европски пазари.
Во 2024 година, цената на чоколадото во Србија се зголеми во просек за 20,9 проценти во споредба со 2023 година, а потоа во 2025 година, зголемувањето на цената ќе биде проследено со уште еден скок на цената од 25,4 проценти.
Цената на чоколадото во Србија драстично се промени во текот на минатата година. Просечната инфлација на чоколадото од дури 25,4 проценти беше постигната со фактот дека чоколадото порасна за повеќе од 40 проценти на годишно ниво во некои месеци минатата година.
Поточно, растот на цените на чоколадото на годишно ниво во декември изнесуваше 8,7 проценти, во ноември 8,8, а во октомври 8,4 проценти, но пред тоа, „инфлацијата на чоколадото“ беше двоцифрена со месеци. Поточно, во септември, цената на чоколадото се зголеми за 10,2 проценти. А во месеците пред тоа, инфлацијата на чоколадото беше „раширена“. Во август изнесуваше 19,4 проценти, во јули 28,7 проценти, а во јуни 35,8 проценти.
Што се однесува до регионот, цената на чоколадото значително се зголеми и во соседна Хрватска, но сепак многу помалку отколку во Србија. Поточно, просечните податоци за периодот од јануари до декември 2025 година покажуваат дека таму, во споредба со истиот период во 2024 година, цената на чоколадото се зголеми за 14,9 проценти. Што се однесува до Црна Гора, просечната инфлација на чоколадото во декември изнесуваше 21,2 проценти. Исто така, во Северна Македонија, инфлацијата на чоколадото изнесуваше 20,2 проценти во истиот месец.
А каква е ситуацијата во Европа? Просечната инфлација на чоколадото на ниво на целата Европска Унија во 2025 година изнесуваше 17,9 проценти, што е помалку отколку во Србија. Највисока инфлација, повеќе од 30 проценти, беше забележана во Полска (32,6) и Естонија и Литванија (по 31,5).
Над европскиот просек беа и Романија (26,1), Латвија (25,9), Шведска (22,5), Бугарија (22,3), Грција (20,8), Шпанија (20), Финска (19,5), Чешка (18,6), Холандија (18,4) и Германија (18,1).
Најниски зголемувања на цените на чоколадото беа забележани во Албанија (1,3), Словачка (6,6) и Кипар (7,9%).
Колку чини чоколадото?
Чоколадото Милка, веројатно најпопуларното во Србија, со алпско млеко, односно „обичното“ млечно чоколадо, чини од 140 до 200 динари за 80 грама, во зависност од големината на пакувањето. Се продава од 1,19 до 1,7 евра. Ако ја погледнеме цената по килограм, таа би варирала од 14,88 до 21,25 евра на српските пазари.
Во Хрватска, од друга страна, истото ова чоколадо е малку поевтино – 1,03 евра во супермаркет. Гледано по килограм, цената би била 12,88 евра.
Ова чоколадо се продава и во Црна Гора, но неговата тежина е малку поголема – 90 грама. Таму ова чоколадо чини 1,39 евра. За да ја видиме разликата во цената појасно, ќе ја разгледаме и овде преку тоа колку би чинело килограм – 17,38 евра.
Чоколадо од 90 грама се продава и во Германија и Грција, каде што чини 2,19 и 2,25 евра, соодветно 27,38 и 28,13 евра по килограм.
Ситуацијата не е подобра ниту со локалните брендови. На пример, обичното млечно чоколадо „Најлепсе зелје“ во пакување од 90 грама чини 214 динари по редовна цена, а 170 динари за време на краткорочната промоција, додека темното чоколадо „Најлепсе зелје“ со 75 проценти какао чини дури 260 динари за само 75 грама. Тоа се дури 3.466 динари за килограм.
Затоа цените се зголемија
Зголемувањето на цените на чоколадото во изминатиот период беше под влијание, според светските медиуми, на недостатокот на какао. На тој недостаток влијаеја слабите приноси поради екстремните временски услови во Западна Африка.
Западна Африка, која произведува околу 70 проценти од светското какао, претрпе таков губиток на понудата што цената на фјучерсите за зрна какао се зголеми од околу 2.500 долари за тон во средината на 2022 година на повеќе од 12.600 долари на крајот на 2024 година, објави неодамна CNN Business.
Целосната анализа на порталот Нова економија
Фото – Wikimedia
