Влошувањето на климатските промени на кои сме сведоци денес во голема мера се должи на стакленички гасови што ги испушта човештвото во атмосферата. Но, новите докази од античките антарктички ледени јадра сугерираат дека ова не секогаш било главниот двигател на променливата клима на Земјата во последните три милиони години.
Температурите на океаните можеби имале поголемо влијание врз климата отколку стакленички гасови за време на одредени транзициски периоди, според два нови труда објавени во списанието Nature, објавува Science Alert.
Двата истражувачки тима анализирале ледени јадра извлечени од Алан Хилс, област со син мраз на Антарктикот. Јадрата содржат дел од најстариот мраз во светот, а некои се проценува дека се стари и до шест милиони години.
Сините ледени области, кои сочинуваат само околу еден процент од антарктичкиот леден покрив, се именувани по силните ветрови што го дуваат новиот снег, оставајќи го постариот, глацијален мраз изложен на површината. Регионот Алан Хилс не се поместил значително хоризонтално или вертикално, што го прави уникатно место за земање примероци од екстремно стар мраз.
Ледените јадра обезбедуваат еден од најдобрите природни архиви на долгорочната клима на Земјата. Иако тие не мора да содржат целосен и континуиран запис – јадрата Алан Хилс, на пример, имаат слоеви кои не се по хронолошки редослед поради начинот на кој е таложен мразот – секој слој дава увид во климатските услови во времето кога е формиран.
Одредени изотопи во мразот укажуваат на температурите на океаните, нечистотиите како вулканска пепел откриваат извори на загадување на воздухот, а малите воздушни меурчиња заробени во мразот го откриваат составот на атмосферата во текот на милиони години.
Палеоклиматологот Сара Шаклтон од океанографскиот институт Вудс Хоул предводела меѓународен тим кој ги проучуваше глобалните температури на океаните во текот на изминатите три милиони години. Со мерење на растворен ксенон и криптон, благородни гасови кои се раствораат во морска вода на различни температури, тие ја проценија топлината на океанот.
Нивните податоци сугерираат дека океанот значително се оладил пред околу 2,7 милиони години, што се совпаѓа со транзицијата плиоцен-плеистоцен, кога Земјата постепено се префрлила од потопла кон постудена клима, што довело до формирање на глечери низ големи делови од северната хемисфера.
Податоците исто така укажуваат дека просечните температури на океаните останале релативно стабилни за време на транзицијата во средниот плеистоцен, уште една промена во глацијалните циклуси што се случила пред 1,2 до 0,8 милиони години.
Во исто време тим предводен од геохемичарката Џулија Маркс-Петерсон од Државниот универзитет во Орегон открил дека атмосферските нивоа на јаглерод диоксид и метан биле „во голема мера стабилни“ во текот на изминатите три милиони години, анализирајќи ги истите јадра.
„Иако палеоклиматските архиви од синот мраз на Антарктикот се сложени, нашите записи покажуваат дека мерењата на стакленички гасови можат да се протегаат до доцниот плиоцен, обезбедувајќи увид во климатскиот систем на Земјата за време на периоди на глобално ладење и пад на нивото на морето“, велат Маркс-Петерсон и нејзиниот тим.
Климатологот Ерик Волф од Универзитетот во Кембриџ пишува во придружен коментар дека ова сугерира дека растот на ледената покривка бил „исклучително чувствителен“ на мали промени во јаглерод диоксидот или дека промените во климата на Земјата во минатото можеби биле предизвикани од нешто друго.
Работата на Шеклтон и нејзините колеги, која откри раздвојување помеѓу промените во температурата на површината на морето и просечните температури на океанот, би можела да понуди нови индиции за решавање на оваа загатка.
Разбирањето како функционирала климата на Земјата пред нашето влијание е клучно ако сакаме да ја стабилизираме планетата. Сепак, постојат ограничувања во толкувањето на овие ледени јадра, како што објасни Шеклтон во подкастот Science Sessions.
„Овие записи се сè уште доста нови и се посложени за толкување од континуираните ледени јадра со кои сме навикнати да работиме. Со оглед на тоа колку е компактен мразот, особено најстариот, веројатно добиваме просек од глацијалните и меѓуглацијалните циклуси, па затоа во моментов не сме во можност да проучиме како климата еволуирала во тие периоди. Што точно овие записи бележат, или до кој степен тие претставуваат просек од глацијални наспроти меѓуглацијални услови, сè уште е отворено прашање.“ вели таа.
