Цените на бензинот и дизелот низ цела Европа растат во согласност со глобалните цени на нафтата поради војната во Иран и прекините што влијаат врз снабдувањето од Персискиот Залив.
Суровата нафта брент накратко достигна 119 долари за барел двапати од првите американско-израелски напади врз Иран кон крајот на февруари. Ефектите од флуктуирачките цени на нафтата сега ги чувствуваат домаќинствата низ цела Европа, каде што даноците сочинуваат значителен дел од трошоците на бензинската пумпа.
Euronews Business истражуваше каде потрошувачите плаќаат највисоки даноци на гориво во Европа, а каде е горивото најевтино?
Првиот и најважен индикатор е уделот на вкупните даноци, вклучувајќи акцизи и ДДВ, во цените на горивата.
Даноците, вклучувајќи акцизи и ДДВ, сочинуваат повеќе од половина од цените на бензинот низ цела ЕУ, според пресметките на Euronews Business, врз основа на податоци доставени од Европската комисија од 16 март.
Во рамките на ЕУ, уделот се движи од 43,9% во Бугарија до 57,8% во Словенија, со 20 земји-членки чии вкупни даноци сочинуваат повеќе од 50% од цената на бензинот. Просекот во ЕУ е 52,1%.
Меѓу „големите четири“ економии на ЕУ, Италија има највисок даночен удел од 55%, по што следат Германија (54,5%), Франција (53%) и Шпанија (45%).
За дизелот вкупниот даночен товар е помал, во просек 44,6% во ЕУ. Само четири земји имаат даноци повисоки од 50%: Малта (54,3%), Италија (51,1%), Ирска (50,6%) и Словенија (50,1%). Уделот на даноците во Хрватска е 43%.
Даночниот удел е под 40% во Естонија (37,6%), Шпанија (38%), Шведска (38,5%) и во Бугарија (39,7%).
Меѓу најголемите економии на ЕУ, Италија сè уште има највисок даночен удел на дизелот од 51,1%. Франција (46,8%) и Германија (45,4%) се блиску до просекот на ЕУ, додека Шпанија (38%) има еден од најниските удели во Европа.
Оданочувањето варира за бензинот и дизелот. Грција е четврта во однос на даноците на бензинот, но 20-та за дизелот. Финска и Холандија се околу десет места повисоко за бензинот отколку за дизелот, додека Литванија е 18-та за бензинот, но осма за дизелот.
Словенија има највисока даночна стапка на бензинот (57,8%), но потрошувачите плаќаат 0,83 евра по литар, што во апсолутна смисла ја рангира само на 17-то место во ЕУ.
Даноците по литар се движат од 0,58 евра во Бугарија до 1,24 евра во Холандија. Според податоците на Евростат од 16 март, просекот во ЕУ бил 0,96 евра, а износите надминале едно евро во Данска, Германија, Финска, Грција, Ирска и во Франција.
Гледајќи ги цените на бензинот со даноци, цената на Еуросупер 95 со даноци во ЕУ била 1,84 евра за литар. Најскапиот бензин е во Холандија (2,26 евра), Данска (2,18 евра), Германија (2,09 евра), Финска (1,96 евра) и во Грција (1,92 евра).
Спротивно на тоа, најниските цени за Еуросупер 95 биле во Бугарија (1,33 евра), Малта (1,34 евра), Кипар (1,42 евра), Словенија (1,44 евра) и во Словачка (1,52 евра). Во Турција, цената била околу 1,22 евра.
За дизелот даноците во просек изнесувале 0,87 евра за литар во ЕУ, надминувајќи 1 евро само во Италија (1,04 евра) и во Данска (1,01 евра). Најниски номинални даноци плаќаат жителите на Бугарија (0,57 евра), Малта (0,66 евра) и Кипар (0,66 евра).
Најскапите цени на дизелот се во Холандија (2,26 евра), Данска (2,21 евра), Германија (2,15 евра), Финска (2,11 евра) и во Италија (2,03 евра). Во меѓувреме, најниски цени на дизелот се забележани во Малта (1,21 евра), Бугарија (1,44 евра), Словенија (1,52 евра), (1,48 евра), Словачка (1,53 евра) и во Кипар (1,59 евра).
Според Даночната фондација, даноците за гориво вклучуваат еколошки давачки во многу земји од ЕУ, кои се применуваат по литар. На пример, најмалку осум земји-членки на ЕУ вклучуваат данок на јаглерод, енергија или друг еколошки данок во нивната вкупна акциза.
ЕУ утврдува минимална акциза. Сепак, земјите-членки можат да утврдат повисоки национални даночни стапки за да ги постигнат своите фискални, еколошки и економски цели. Трошоците и маржите во рафинирањето и дистрибуцијата, исто така, влијаат врз потрошувачките цени, според Европската централна банка.
(Forbes.rs)
