Звучи неверојатно, но е вистина – пластичните шишиња што ги фрламе секој ден би можеле да бидат клучот за производство на лекови за Паркинсонова болест.
Научниците развија нов метод што истовремено би можел да го намали пластичниот отпад и да ја трансформира фармацевтската индустрија.
Тим од научници од Универзитетот во Единбург разви иновативен начин да ја претворат пластиката во лек познат како “леводопа” – стандарден третман за моторните симптоми на Паркинсонова болест.
Клучот за целиот процес е полиетилен терефталат (ПЕТ), пластика што најчесто се користи во шишиња и пакувања и еден од најголемите глобални еколошки проблеми денес.
Научниците користеле генетски модифицирани бактерии ешерихија коли за да развијат сосема нов биолошки процес.
Пластиката прво се разградува на нејзините основни компоненти, вклучувајќи терефтална киселина (ТПА). После тоа специјално дизајниран метаболички пат во рамките на бактериите овозможува оваа супстанца да се претвори во “леводопа”. Процесот вклучува два различни соја бактерии кои работат заедно за да го произведат финалниот производ.
Иако звучи како научна фантастика, тоа вклучува прецизно дизајнирани хемиски реакции управувани од ензими во бактериите.
Денешното производство на “леводопа” во голема мера зависи од фосилните горива, што дополнително ја оптоварува животната средина. Новиот метод отвора можност за поеколошки производство на лекови.
Според истражувачите, ова е пример за тоа како инженерската биологија може да се користи за претворање на пластичниот отпад во висококвалитетни фармацевтски производи за третман на невролошки заболувања.
Биотехнологот Стивен Волас нагласува дека ова е само почеток и дека е возбудливо да се размислува за тоа што друго би можело да се постигне со оваа технологија.
И покрај големиот потенцијал, овој метод во моментов постои само како лабораториски доказ за концепт. Ќе бидат потребни дополнителни истражувања пред процесот да може да се примени на индустриско ниво.
Научниците исто така предупредуваат дека дури и ако целото светско производство на “леводопа” се базира на овој метод, тоа нема значително да ги намали огромните количини на пластичен отпад – се проценува дека повеќе од 100 милиони тони пластика се фрлаат годишно.
Ова истражување е дел од поширок тренд во кој научниците развиваат одржливи начини за претворање на пластиката во корисни производи, наместо таа да заврши на депонии или во природата.
Интересно е што истиот тим претходно успеа да ја претвори ПЕТ пластиката во “парацетамол”, што дополнително го потврдува потенцијалот на оваа технологија.
Во исто време, се прават напори за развој на биоразградливи видови пластика, со цел да се намали проблемот со отпадот уште од самиот почеток.
Истражувањето беше делумно финансирано од Советот за истражување на инженерството и физичките науки на Велика Британија, кој работи во рамките на владината агенција за истражување и иновации.
Студијата е објавена во научното списание Nature Sustainability.
(Klik.hr/Science Alert)
