Додека за повеќето луѓе викендот е време за релаксација, за милиони работници низ Европа саботата и неделата се само обични работни денови. Најновите податоци на Евростат покажуваат дека дури 21,3% од вработените во Европа редовно работат за време на викендите, а во некои земји тој процент е многу поголем.
Највпечатлив пример е Грција, каде што дури 41% од вработените и самовработените лица работат во сабота и недела. Босна и Херцеговина, исто така, бележи висок процент со 33%, како и Малта, Кипар и Северна Македонија, каде што околу една третина од вработените работат за време на викендите.
Од друга страна, северна и источна Европа имаат значително помал број луѓе кои работат за време на викендите. Во Литванија само 4% од вработените работат за време на викендите, додека Унгарија и Полска се меѓу земјите со најниски проценти, околу седум проценти.
Податоците, исто така, покажуваат голем јаз помеѓу вработените и сопствениците на бизниси. Додека околу 18,5% од вработените работат за време на викендите, кај самовработените и работодавачите тој процент скока на дури 46%.
Ситуацијата е особено изразена во Грција, каде што дури три четвртини од сопствениците на бизниси и претприемачите работат за време на викендите. Србија е исто така на листата на земји со најголем удел на луѓе кои работат во сабота и недела, рангирајќи се на десеттото место со 24,8% од работниците ангажирани за време на викендот.
Сепак, работењето за време на викендите не значи автоматски подолго вкупно работно време. Сепак, кога станува збор за Грција, статистиката потврдува дека нејзините граѓани генерално работат повеќе часови од жителите на другите земји од Европската унија.
Најверојатно е да работите за време на викендите ако сте вработени во услужните дејности и продажбата. Во овие сектори речиси половина од вработените, дури 47,6%, редовно работат во сабота и недела. Слична е ситуацијата и во земјоделството, шумарството и рибарството, каде што 47,2% од луѓето работат за време на викендите.
Честата работа за време на викендите е присутна и кај работниците кои извршуваат физичка работа и занаетчиите, каде што речиси еден од четири вработени нема слободен викенд. Иако голем број Европејци сè уште работат за време на викендите, некои земји истовремено експериментираат со пократки работни недели.
Еден од најновите примери е Полска, која започна пилот-проект за четиридневна работна недела во 2025 година. Целта на експериментот е да се намали работното време од 39 на 35 часа неделно, без намалување на платите.
Вработените можеа да избираат помеѓу неколку модели – пократок работен ден, тридневен викенд или дополнителни слободни денови. Околу 5.000 вработени на 90 јавни и приватни работни места учествуваат во проектот, а резултатите ќе бидат анализирани во 2027 година.
За да им се олесни на работодавците да се префрлат на новиот модел на работа, државата обезбеди субвенции до 210.000 евра по компанија.
Слични модели претходно беа тестирани од Обединетото Кралство, Германија, Португалија, Исланд, Франција и Шпанија, што покажува дека дел од Европа сè повеќе се свртува кон идејата за пократка работна недела и подобра рамнотежа помеѓу работата и приватниот живот.
(Kamatica)
