Со целна проценка од 1,75 трилиони долари и 21 банка во синдикатот, SpaceX е подготвен да ги сруши сите претходни рекорди на Волстрит
SpaceX јавно го објави својот проспект за IPO на 20 мај, со што се активира еден од најочекуваните настани во модерната финансиска историја. Компанијата на Елон Маск планира да ги котира своите акции на Nasdaq под симболот SPCX веќе на 12 јуни оваа година, по цена што ќе биде одредена на 11 јуни, по роудшоуто што започнува на 4 јуни.
Целната вредност на компанијата во моментот на излегување на берза е 1,75 милијарди долари, со планирано собирање од околу 75 милијарди долари свеж капитал. Доколку се оствари, далеку би го надминал претходниот рекорд, IPO-то на Alibaba во 2014 година, кое собра 21,8 милијарди долари. Работата е интерно наречена Project Apex, а за нејзино извршување SpaceX ангажираше синдикат од 21 банка. Голдман Сакс ја презеде водечката улога, по што следуваа Морган Стенли, Банка на Америка, Ситигруп и ЏП Морган Чејс.
Финансиските податоци од проспектот откриваат посложена слика. SpaceX имаше консолидирани приходи од 18,67 милијарди долари во 2025 година, со оперативна загуба од 2,59 милијарди долари и прилагодена EBITDA од 6,58 милијарди долари. Вкупната нето загуба во 2025 година изнесуваше околу 4,9 милијарди долари. Во првиот квартал од 2026 година, трендот продолжи, со приходи што достигнаа 4,69 милијарди долари, но оперативна загуба од 1,94 милијарди долари.
Клучниот двигател на растот на компанијата е несомнено Starlink. Сегментот Connectivity, кој во голема мера се потпира на Starlink, генерираше приходи од 11,39 милијарди долари во 2025 година, што е зголемување од речиси 50 проценти во споредба со претходната година, со оперативна добивка од 4,42 милијарди долари. До крајот на март 2026 година, компанијата имаше 10,3 милиони претплатници и повеќе од 9.600 лансирани сателити.
Ракетниот сегмент, кој вклучува услуги за комерцијално лансирање, засега останува главен губитник. Во првиот квартал од 2026 година, тој сегмент генерираше само 619 милиони долари приходи со оперативна загуба од 662 милиони долари.
Исто така, треба да се спомене дека во февруари 2026 година, SpaceX го заврши спојувањето со компанијата за вештачка интелигенција на Маск, xAI, која во времето на трансакцијата беше проценета на 250 милијарди долари, додека SpaceX имаше проценета вредност од една милијарда долари. Во времето на договорот, xAI трошеше околу 1 милијарда долари месечно, а неколку коосновачи оттогаш ја напуштија компанијата. Според проспектот, правните спорови што произлегуваат од интеграцијата на xAI и социјалната мрежа X веројатно ќе ја чинат компанијата 530 милиони долари.
Менаџментот и кој всушност одлучува
Според проспектот, SpaceX издава две класи акции. Акционерите од класа А добиваат еден глас по акција, додека акционерите од класа Б имаат десет гласови. Маск задржува 85,1 процент од вкупната контрола на гласањето, 12,3 проценти преку класа А и 93,6 проценти преку класа Б, што им остава на акционерите кои купуваат акции на IPO минимално влијание врз корпоративното управување. Дел од неговата компензација е поврзана со амбициозни долгорочни цели како што се воспоставување постојана човечка колонија на Марс и изградба на центри за вселенски податоци.
Проспектот, исто така, содржи 36 страници со фактори на ризик. Клучна меѓу нив е регулаторната изложеност што расте заедно со деловните амбиции на компанијата, концентрацијата на гласачката моќ во рацете на едно лице и исклучителната зависност од Starship, ракета чиј комерцијален успех сè уште не е потврден. Самата компанија наведува во проспектот дека Starship мора да започне со комерцијална испорака на товар во орбитата во втората половина на 2026 година, што остава малку простор за можни технички проблеми.
Успешна IPO на целната вредност би имала директни последици за личните средства на основачот. Според проценките на аналитичарите, Маск на тој начин би се нашол на листата на првите поединци во историјата чиј имот надминува милијарда долари, управувајќи со две јавно котирани компании вредни повеќе од милијарда долари, SpaceX и Tesla.
Аналитичарите проценуваат дека SpaceX би можел да достигне приходи од околу 25 милијарди долари во 2026 година, претпоставувајќи понатамошен раст на бројот на претплатници на Starlink и стабилна побарувачка за комерцијални лансирања. Доколку IPO-то успее на целната вредност, SpaceX би станал седмата најголема јавно котирана компанија во светот според пазарната капитализација. Во исто време, пазарот следи дали SpaceX ќе стане поводник за поширок бран технолошки IPO-и. OpenAI и Anthropic, две од највредните приватни компании во секторот за вештачка интелигенција, исто така подготвуваат свои IPO-и, а успехот на Project Apex би можел многу да им го олесни патот.
(Lidermedia)
Фото – Beб страница Space X
