Родендените ги славиме на истиот датум секоја година, но покрај нашата хронолошка возраст – бројот на години што сме ги проживеале – ја имаме и биолошката возраст, која одразува колку брзо нашето тело подлегнува на процесите на стареење и истрошеност.
Одредувањето на биолошката возраст на поединецот е посложено од едноставното пресметување на годините од датумот на раѓање, иако стануваме сè поуспешни во тоа.
Познавањето на овие податоци може да биде од голема корист за здравјето, вклучително и за рано откривање на сериозни здравствени проблеми.
Истражувачи од Националниот универзитет во Сеул објавија студија во списанието GeroScience, во која се покажува дека скенирањето на задниот дел од окото може да понуди брз и неинвазивен начин за проценка на биолошкото стареење – метод што ја предвидува возраста попрецизно од претходните модели засновани на анализа на мрежницата.
Студијата се надоврзува на технологијата за проценка на разликата во возраста на мрежницата (RAG – Retinal Age Gap), која научниците ја развиваат веќе неколку години.
Во суштина, таа користи обемна база на слики за обука за да ја процени возраста на поединецот врз основа на изгледот на неговото око – дел од телото што е тесно поврзан со мозокот и срцето – и да ги истакне потенцијалните разлики во биолошкото стареење.
„Поединците со иста хронолошка возраст покажуваат значителни варијации во поглед на биолошкото стареење и здравствената состојба, кои се обликувани од генетски фактори, фактори од животната средина и начинот на живот. Ова ја нагласува растечката потреба за прецизни и достапни биомаркери за биолошка возраст, кои можат да ја опфатат оваа хетерогеност, да го подобрат предвидувањето на ризикот и да помогнат во креирањето стратегии за превенција.““, пишуваат истражувачите во својот труд.
„
Истражувачите ги надградија претходните истражувања за RAG со нови податоци за обука и одредени модификации на алгоритмот. Важно е да се напомене дека тие користеа комбинација од снимки на здрави очи и снимки на очи со заболувања на мрежницата или на оптичкиот нерв – пристап што не беше применет во повеќето претходни студии.
Во системот беа внесени вкупно 29.530 снимки на мрежницата од 7.535 учесници, а потоа тој беше тестиран врз 14.832 различни снимки од други 7.416 учесници. Моделот успеа да ја предвиди вистинската хронолошка возраст со просечна грешка од 2,5–2,7 години, што претставува одличен резултат во споредба со претходните RAG-системи.
Што се однесува до биолошкото стареење, повисоките RAG-вредности беа поврзани со различни фактори поврзани со здравјето и начинот на живот: +2,52 години кај дијабетес, +0,5 години кај активни пушачи, +0,46 години кај поранешни пушачи, +0,6 години кај макуларна дегенерација и +1,86 години кај катаракта.
Истражувачите забележуваат дека поврзаноста со катарактата може делумно да се должи на позаматени снимки, наместо на забрзано стареење на мрежницата.
Исто така, вреди да се напомене дека истражувачите не го споредиле својот пристап со други методи за мерење на биолошкото стареење. Сепак, врските помеѓу повисоките RAG-вредности и состојбите за кои се знае дека влијаат врз биолошката возраст сугерираат дека овој метод би можел да се користи за таа цел.
„Според тоа, RAG – резидуален показател за предвидување на возраста добиен преку снимање – е поврзан со начинот на живот, како и со системското и очното здравје“, пишуваат истражувачите.
Истражувачите ја нагласуваат важноста од проширување на базите на податоци за обука со снимки и од здрави и од заболени очи, како и од тоа основниот RAG-модел да го зема предвид полот при проценката на возраста – пристап познат како „мултитаск учење“ (учење со повеќе задачи).
Едноставно кажано, истовременото спроведување на две проценки може да ги намали неточностите што би можеле да настанат поради разликите меѓу мажите и жените.
Покрај проценката на биолошката возраст, оваа технологија би можела да биде корисна и за откривање здравствени проблеми кои инаку би останале незабележани – иако ќе бидат потребни дополнителни истражувања и развој пред тоа да стане реалност.
„Во офталмолошките клиники каде што рутински се врши снимање на очното дно, RAG може да помогне во издвојувањето на пациенти за понатамошна системска евалуација. Доколку се потврдат преку лонгитудинални студии, сериските RAG-мерења би можеле да овозможат следење на промените кај поединецот и проценка на одговорот на системски интервенции.“ пишуваат истражувачите.
Можните следни чекори вклучуваат следење на учесниците во текот на подолг период за да се утврди дали третманите или други промени влијаат врз „возраста“ на мрежницата, како и споредба на точноста на RAG со воспоставените методи за проценка на биолошкото стареење. Засега, системот ќе биде најкорисен за следење на трендови на ниво на популација, а не кај поединци, бидејќи многу од ефектите што ги регистрира се мали во споредба со маргината на грешка на моделот.
„За да се утврди дали тој го одразува биолошкото стареење, потребна е лонгитудинална валидација во однос на утврдените биомаркери за стареење“, пишуваат истражувачите.
„Во моментов, RAG е посоодветен за карактеризација на ниво на популација отколку за стратификација на ризикот на индивидуално ниво.“
Истражувањето е објавено во списанието GeroScience.
(Science Alert
(фото: Flickr)
