Глобалните емисии на јаглерод диоксид оваа година бележат благ пад, но научниците истакнуваат дека тоа е резултат на енергетските шокови предизвикани од војната во Иран, а не на напредок во решавањето на климатските прашања.
Според проценките на „Глобалниот јаглероден проект“ (Global Carbon Project), објавени во списанието Earth System Science Data Discussions, во 2026 година светот емитувал 42,2 милијарди тони јаглерод диоксид од согорувањето на фосилните горива – што претставува намалување од 0,4 отсто во споредба со претходната година.
Глен Питерс, коавтор на студијата и научник во норвешкиот Центар за меѓународни климатски истражувања CICERO, изјави дека падот е поврзан со војната во Иран и настаните во Ормутскиот теснец.
„Значи, на некој начин, ова е добра вест – но од погрешни причини“, рече Питерс.
Војната во Иран практично го затвори Ормутскиот теснец – витална поморска рута за нафтените деривати – што доведе до пораст на глобалните цени на бензинот и нафтата. Студијата покажува дека емисиите од нафтата се намалиле за речиси два отсто, а емисиите од природниот гас за 0,3 отсто, додека емисиите од јагленот се зголемиле за 0,6 отсто.
Меѓународен тим од над 140 научници користел глобални податоци за пресметување на годишните емисии – вклучително и проценки за последните месеци од годината – и ги презентира овие наоди на преговорите на ОН за климата во Анталија, Турција. Питерс истакна дека и времето кога се случил падот, како и конкретните видови горива кај кои е забележано намалување на емисиите, укажуваат на поврзаност со војната. Ова е третпат во 21-от век глобалното загадување со јаглерод да се намали. Претходните два пати тоа се случи за време на глобалната рецесија во 2009 година и за време на пандемијата на КОВИД-19 во 2020 година.
Независните експерти ги примија овие резултати со мешавина од надеж и скептицизам. Никлас Хене од германскиот институт NewClimate верува дека се во тек трајни промени – особено поттикнати од брзиот премин кон електрични автомобили и камиони во Азија – додека Малте Мајншаузен од Универзитетот во Мелбурн предупреди дека производителите на нафта надвор од зоните на карантин забележале значителни добивки.
Иако емисиите од фосилни горива малку се намалија, вкупните глобални емисии на јаглерод диоксид се зголемија за еден процент поради промените во користењето на земјиштето, како што се уништувањето на шумите и пожарите предизвикани од човекот во тресетиштата. Кина, САД, Европа и Јапонија забележаа пад на емисиите од околу еден процент, додека емисиите на Индија се зголемија за 4,4 проценти.
(Klix.ba)
(фото: Pexels/Chris LeBoutillier)
