Астрономите во Лабораторијата за земја и планети Карнеги во Вашингтон, користејќи го вселенскиот телескоп James Webb, открија необична егзопланета, официјално наречена PSR J2322-2650b.
Овој објект со маса како Јупитер се чини дека има егзотична атмосфера доминирана од хелиум и јаглерод, какви што не сме виделе досега. Облаци од саѓи веројатно лебдат во воздухот, а длабоко во планетата, овие облаци од јаглерод можат да кондензираат за да формираат дијаманти. Како се формирала планетата останува мистерија.
„Ова беше апсолутно изненадување. Се сеќавам дека нашата колективна реакција откако ги собравме податоците беше: „Што е ова, по ѓаволите?“. Ова е толку различно од она што го очекувавме.“ рече коавторот на студијата Питер Гао од Лабораторијата Карнеги во Вашингтон.
Познато е дека овој објект со планетарна маса орбитира околу пулсар, брзо ротирачка неутронска ѕвезда. Пулсарот емитува зраци електромагнетно зрачење во редовни интервали, обично од милисекунди до секунди. Овие пулсирачки зраци можат да се видат само кога се насочени директно кон Земјата, слично на зраците од светилник.
Се очекува милисекунден пулсар да емитува претежно гама зраци и други честички со висока енергија, кои се невидливи за инфрацрвениот вид на Веб.
„Планетата орбитира околу ѕвезда која е сосема бизарна, со маса приближно колку Сонцето, но со големина на град“, рече Мајкл Жанг од Универзитетот во Чикаго, главен истражувач на студијата. „Ова е нов вид планетарна атмосфера што никој досега не ја видел. Наместо да ги пронајдеме нормалните молекули што очекуваме да ги видиме на егзопланета – како вода, метан и јаглерод диоксид – видовме молекуларен јаглерод, поточно C3 и C2.“
Молекуларниот јаглерод е многу невообичаен бидејќи на овие температури, ако има други видови атоми во атмосферата, јаглеродот ќе се врзе за нив. Температурите на планетата се движат од 1.200 степени Фаренхајт во најстудените точки на ноќната страна до 3.700 степени Фаренхајт во најжешките точки на дневната страна. Молекуларниот јаглерод е доминантен само ако речиси и да нема кислород или азот. Од приближно 150 планети што астрономите ги проучувале во и надвор од Сончевиот систем, ниедна нема детектабилен молекуларен јаглерод.
PSR J2322-2650b е извонредно блиску до својата ѕвезда, само 1,6 милиони километри оддалечена. Спротивно на тоа, растојанието од Земјата до Сонцето е околу 160 милиони километри. Поради нејзината екстремно тесна орбита, целата година на егзопланетата, времето потребно за да ја орбитира својата ѕвезда, е само 7,8 часа. Гравитационите сили на многу помасивниот пулсар ја влечат планетата со маса колку Јупитер во бизарна форма на лимон.
Заедно, ѕвездата и егзопланетата можат да се сметаат за систем на „црна вдовица“, иако тие не се типичен пример. Системите на црна вдовица се редок вид на бинарен систем во кој брзо ротирачки пулсар е спарен со мал ѕвезден придружник со мала маса. Во минатотоbматеријалот од придружникот се струел кон пулсарот, предизвикувајќи пулсарот да се врти побрзо со текот на времето, што предизвикува моќен ветер. Тој ветер и зрачење потоа го бомбардираат и го испаруваат помалиот, помалку масивен придружник. Како пајакот по кој е именуван, пулсарот полека го проголтува својот несреќен партнер.
Но, во овој случај, придружникот официјално се смета за егзопланета, а не за ѕвезда. Меѓународната астрономска унија ја дефинира егзопланетата како небесно тело со маса помала од 13 Јупитерови маси што орбитира околу ѕвезда, кафеаво џуџе или ѕвезден остаток, како што е пулсарот.
Од 6.000 познати егзопланети, ова е единствената што наликува на гасен џин (со маса, радиус и температура слични на жежок Јупитер) што орбитира околу пулсар. Само неколку пулсари се познати по тоа што имаат планети.
(Vidi.hr)
