Илјадници глечери ќе исчезнуваат секоја година во наредните децении, оставајќи само дел до крајот на векот, освен ако не се спречи глобалното затоплување, покажа една нова студија. Активностите на владите за климатските промени би можеле да одредат дали светот ќе губи 2.000 или 4.000 глечери годишно до средината на векот, според истражувањето.
Неколку степени би можеле да бидат разликата помеѓу зачувувањето на речиси половина од светските глечери во 2100 година – или помалку од 10%.
„Нашите резултати ја нагласуваат итноста на амбициозната климатска политика“, се вели во студијата објавена во списанието Nature Climate Change, предводена од глациологот Ландер Ван Трихт.
Истражувачите обично се фокусираат на губењето на масата и површината на светските ледени гиганти, но Ван Трихт и неговите колеги се обидоа да утврдат колку индивидуални глечери би можеле да се стопат годишно во овој век. Додека топењето на помалите индивидуални глечери може да има помало влијание врз зголемувањето на нивото на морето отколку на поголемите, нивното губење може значително да му наштети на туризмот или на локалната култура, велат научниците.
„Исчезнувањето на секој поединечен глечер може да има големи локални влијанија, дури и ако неговиот придонес во стопената вода е мал“, изјави Ван Трихт од ETH Zurich и Слободниот универзитет во Брисел за новинарите.
Коавторот Матијас Хус, исто така глациолог на ETH Zurich, учествуваше во 2019 година на симболичен погреб за глечерот Пизол во Швајцарските Алпи.
„Губењето на глечерите за кое зборуваме овде е повеќе од само научна загриженост. Навистина ги допира нашите срца“, рече тој.
Научниците ги испитаа сателитските контури на 211.490 глечери од глобална база на податоци за да ја одредат годината кога најголемиот број ќе исчезне – концепт што го нарекоа „пик на изумирањето на глечерите“. Тие користеа компјутерски модели на глечери според неколку различни сценарија за затоплување – почнувајќи од свет во кој температурите се зголемуваат за 1,5°C од прединдустриските нивоа до свет каде што се искачуваат за 4°C.
Денес светот губи околу 1.000 глечери секоја година, но студијата предупреди дека темпото ќе се забрза. Бројот на глечери што исчезнуваат годишно ќе го достигне пикот од 2.000 до 2041 година, дури и ако затоплувањето е ограничено на 1,5°C – прагот што земјите се обврзаа да го следат според Парискиот договор за да ги избегнат најлошите влијанија од климатските промени.
Со тоа темпо, 95.957 глечери ќе останат на планетата до 2100 година, што е помалку од половина. Сепак, Обединетите нации предупредија дека затоплувањето е на пат да надмине 1,5°C во следните неколку години. Користејќи проекции што покажуваат дека температурите ќе се зголемат за 2,7°C според владините политики, околу 3.000 глечери ќе исчезнуваат секоја година помеѓу 2040 и 2060 година, велат глациолозите.
До 2100 година само еден од пет глечери, или 43.852, би преживеале во свет со температура повисока за 2,7°C. Според најлошото сценарио каде што температурите се зголемуваат за 4°C, дури 4.000 глечери би исчезнале секоја година до средината на 2050-тите години. Само 9% од глечерите, или 18.288, би останале до крајот на векот.
Времето на исчезнување на глечерите варира помеѓу регионите, во зависност од нивната големина и локација. Во области со претежно помали глечери, како што се Европските Алпи и суптропските Анди, половина би можеле да исчезнат во рок од две децении. Во делови од светот со поголеми глечери, како што се Гренланд и периферијата на Антарктикот, пикот на исчезнувањето на глечерите ќе се случи подоцна во векот.
Истражувачите нагласија дека иако исчезнувањата на глечерите ќе достигне пик во секое сценарио, темпото само почнува да се намалува бидејќи има помалку преостанати глечери, а на поголемите им треба повеќе време да се стопат.
На пример, како што тврди Ван Трихт, стапката на загуба во Алпите ќе падне на речиси нула до крајот на векот „само затоа што речиси и да нема глечери“.
(Science Alert)
(фото: Wikimedia)
