Во Финска, во градот Каустинен, на западот од земјата, кон средината на февруари беше отворен првиот рудник за литиум, прв што воспостави синџир на снабдување за овој минерал на европско тло.
Повеќе од 20 проекти за експлоатација на литиум се во некоја од подготвителните фази во ЕУ, а главната цел е да се изградат преработувачки капацитети преку производство на сопствена почва. Досега, европските производители, првенствено во автомобилската индустрија, беа зависни од увоз од Кина, која самата нема прекумерни количини од овој минерал, туку главните преработувачки капацитети се наоѓаат на нејзина територија.
Бидејќи геополитичките тензии не се намалуваат, а долгите транспортни патишта не само што се предмет на ризик, туку предизвикуваат и дополнително загадување на планетата со емисии на јаглерод диоксид, европските производители се фокусираат на територијално поблиски извори.
Така, беше создаден список на критични минерали, како и подготвеност за забрзување на плановите преку административни олеснувања и финансиски стимулации. За да се обезбеди сигурност во снабдувањето и пократко време на испорака, беше поставена целта до 2030 година да се произведуваат најмалку 10 проценти од побарувачката изразена од локалните фабрики на европско тло, да се преработуваат најмалку 40 проценти во европски фабрики и да се добиваат најмалку 25 проценти од количините од рециклирање.
Останатите 25 проценти од потрошувачката би се увезувале, но на таков начин што ниедна трета земја не треба да биде извор на повеќе од 65 проценти од која било поединечна суровина во која било фаза од синџирот на вредност.
Следствено, според аналитичарите, побарувачката за литиумски батерии ќе биде многу поголема, па затоа зависноста од увоз од далечни дестинации мора значително да се намали. Кога станува збор за тоа каде се бара литиум, Германија има најголеми наоѓалишта со сериозни количини на литиум во Европа. Се проценува дека околу 15 милиони тони литиумски соли се растворени во топла длабока или термална вода на локацијата на Горниот Рајнски слив и дека од овој извор годишно може да се извлечат околу 40.000 тони литиум хидроксид, што е доволно за околу милион батерии.
Исто така, литиум во карпите се наоѓа на границата со Чешка. На германска страна има многу помалку, околу 0,71 милиони тони, но проектот „Цинвалд“ е во фаза што дава основа за проценка дека рудникот би можел да се отвори околу 2030 година. Во чешкиот дел има значително поголеми количини, околу 7,38 милиони тони, и тоа е најголемото европско наоѓалиште на литиум во карпи.
Во Европа веќе има многу скромна експлоатација на литиум во Португалија и Шпанија, но тој се користи за производство на порцелан и стакло и не е прилагоден на потребите на производството на батерии. Во обете земји се развиваат нови проекти од европската листа на критични минерали, кои вклучуваат и преработка на оваа руда.
(Euronews)
(фото: Freepik)
