Користењето мобилни телефони за гледање видеа и преноси во живо додека возите станува се почеста причина за сериозни несреќи. Најновите податоци покажуваат дека овој вид одвлекување на вниманието е поопасен од возењето под дејство на алкохол или канабис.
Новите податоци покажуваат дека расеаното возење е во пораст и повеќе не е ограничено на брзи повици или текстуални пораки. Возачите гледаат видеа, пребаруваат низ TikTok, па дури и гледаат преноси во живо додека се зад воланот.
Податоците од Националната администрација за безбедност на сообраќајот на автопатиштата (NHTSA) во САД создаваат мрачна слика. Во 2023 година таквото возење било поврзано со 3.275 смртни случаи и повеќе од 300.000 повреди.
Џоел Фелдман, кој држи предавања на студентите низ САД за опасностите од невнимателно возење, слуша слични признанија. Помладите возачи, вели тој, отворено признаваат дека кришум гледаат видеа додека возат. Трендот се префрлил од „испрати текст и вози“ на „користи апликација и вози“, па дури и две третини од тинејџерите признаваат дека користат разни апликации додека возат.
„Разговарам со деца и тие ќе кажат дека брзо погледнале видео на TikTok додека возат. Не го слушнав тоа пред пет години. Таа тема се појавува без разлика дали предавам во Њу Џерси, Пенсилванија, Колорадо или Мериленд, а тоа се само места што ги посетив во последните неколку недели“, рече Фелдман.
Истражувањето на NHTSA, исто така, покажува дека помладите возачи, особено оние на возраст меѓу 15 и 20 години, сочинуваат најголем дел од фаталните сообраќајни несреќи што вклучуваат одвлекување на вниманието, а зголемените стапки продолжуваат и во раните дваесетти години.
Веќе гледаме несреќи предизвикани од снимање видео за време на возење. Кон крајот на минатата година, популарните стримери MeltIsLIVE и Jau Shaun ги емитуваа во живо нивните брканици со BMW M3 и Dodge Charger низ улиците на Атланта. Еден месец претходно 43-годишна жена емитуваше во живо на TikTok кога наводно удрила и убила пешак. Во Калифорнија друг возач се судрил со паркирано полициско возило додека гледал YouTube, за малку промашувајќи полицаец што стоел во близина.
Во САД 49 држави, заедно со Вашингтон, веќе го забрануваат пишувањето пораки за време на возење, а 33 држави целосно ја забрануваат употребата на мобилни телефони. Тоа би требало да ги опфати повеќето пречки, но не го прави тоа. Возачите сега се свртуваат кон вградените екрани за инфозабава, честопати отклучени со неофицијални додатоци, за да гледаат видеа зад воланот.
Законите какаат зад трендовите го технологијата. Некои држави истражуваат правила што конкретно би забраниле стриминг или емитување во живо од седиштето на возачот, област што не е јасно опфатена со сегашните закони. Како одговор на растечкиот проблем, NHTSA спроведува кампања наречена „Стави го телефонот настрана или плати“ за да ја зголеми свеста и да ги казни.
Зголемената зависност од екраните на допир сама по себе придонесува за повеќе несреќи. Експертите ја нарекуваат „тројна закана“ бидејќи вклучува визуелно (очите од патот), рачно (рацете од воланот) и когнитивно (умот фокусиран на содржината) одвлекување на вниманието. Студиите покажаа дека користењето на овие екрани може негативно да влијае на времето на реакција на возачот повеќе од алкохолот или канабисот, што предизвика повици за посилна акција против расеаното возење.
(Bug.hr)
(фото: Scholle Law)
