Во значаен потег што ја нагласува растечката привлечност на Казахстан како електрана за обновлива енергија, францускиот енергетски гигант TotalEnergies донесе конечна инвестициска одлука (FID) за проект за складирање на ветер и батерии вреден 1,2 милијарди долари – една од најголемите иницијативи за обновлива енергија во историјата на земјата.
Проектот Мирни, сместен во регионот Жамбил богат со ветер, ќе комбинира 1 GW капацитет на копнена ветерница (приближно 150 турбини) со систем за складирање на енергија во батерии (BESS) од 600 MWh, кој ќе го снабдува подружницата на TotalEnergies, Saft. Целосна комерцијална работа се очекува до 2029 година. Откако ќе биде завршен, ќе генерира доволно чиста електрична енергија за снабдување на приближно еден милион луѓе и ќе произведува околу 4 TWh годишно, избегнувајќи милиони тони емисии на CO₂ годишно.
Електричната енергија од проектот ќе се продава на казахстанската влада според 25-годишен договор за купопродажба на енергија потпишан во 2023 година. „ТоталЕнерџис“ поседува 60% удел, а казахстанските државни компании „Самрук Енерџи“ и „КазМунајГас“ земаат по 20%.
Огромен неискористен потенцијал на Казахстан
Ова е повеќе од само уште една ветерна фарма. Казахстан има еден од најисклучителните светски ресурси за обновлива енергија, особено во ветерната енергија. Експертите проценуваат дека технички употребливиот ветерен потенцијал на земјата е до 760 GW – повеќе од десет пати поголема од моменталната вкупна побарувачка за електрична енергија. Огромните степи, постојаните силни ветрови (особено во региони како што се Жамбил, Џунгарската порта и каспискиот брег) и огромната достапност на земјиште создаваат речиси идеални услови за големи проекти, пишува EUalive.
Сепак, до неодамна, обновливите извори на енергија сочинуваа само мал дел од енергетскиот микс, а јагленот сè уште доминираше со околу 70-75%. Тоа се менува брзо. Казахстан постави амбициозни цели: 15% обновлива енергија до 2030 година и 50% до 2050 година. Самиот проект Мирни ќе направи значаен скок кон тие цели и демонстрира растечка меѓународна доверба во енергетската транзиција на Казахстан.
Силна меѓународна поддршка
Финансирањето одразува широка глобална поддршка. Околу 75% од проектот се финансира однадвор преку конзорциум кој ја вклучува Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) – која обезбедува до 548 милиони долари – заедно со Пропарко, Банката за развој на Казахстан, ДЕГ, Сосиете Женерал, QNB Group, Кинеската градежна банка и Стандард Чартерд.
Ова ниво на мултилатерална и комерцијална поддршка е силен глас на доверба и во одржливоста на проектот и во инвестициската клима на Казахстан.
Оливие Жуни, виш потпретседател за обновлива енергија во TotalEnergies, изјави: „Воодушевени сме што започнуваме една од најголемите иницијативи за обновлива енергија во Казахстан. Со нетрпение очекуваме да напредуваме со изградбата на проектот Мирни заедно со нашите партнери и во соработка со казахстанските власти.“
Проектот Мирни се издвојува по својот интегриран пристап – комбинирање на масовно производство на енергија од ветер со складирање на енергија од батерии во голем обем. Оваа комбинација решава еден од најголемите предизвици кај обновливите извори на енергија: интермитентност и стабилност на мрежата. Во земја која сè уште е во голема мера зависна од енергијата базирана на јаглен, ваквите хибридни проекти би можеле да станат план за иден развој.
Тој исто така се вклопува во пошироката стратегија на TotalEnergies во Азија, вклучително и големо партнерство со Masdar насочено кон развој на 9 GW обновлива енергија во регионот.
За Казахстан, успеси како Мирни би можеле да забрзаат позитивен циклус: привлекување повеќе странски инвестиции, создавање работни места во градежништвото и работењето, градење локална експертиза и намалување на зависноста од фосилни горива, а воедно одржување на енергетската безбедност.
Секако, постојат пречки. Модернизацијата на мрежата, регулаторното дотерување и управувањето со социјалната и економската транзиција надвор од регионите зависни од јаглен ќе бараат континуиран напор. Правната и договорната предвидливост исто така ќе бидат клучни за одржување на ангажманот на меѓународните инвеститори.
Сепак, проекти од ваков обем и амбиција укажуваат дека Казахстан – долго познат по своето богатство од нафта и гас – е сериозен во врска со диверзификацијата кон позелена иднина. Доколку Мирни биде успешно завршен на време и во рамките на буџетот, тој навистина би можел да се покаже како предвесник на иднината, позиционирајќи ја земјата како водечки централноазиски регион во глобалната енергетска транзиција.
(Seebiz.eu)
Фото – Pixnio
