Астрономите ја открија најбрзата позната ѕвезда во Млечниот Пат, слаб објект што се движи околу Стрелец А, супермасивната црна дупка во срцето на нашата галаксија. Наречена S301, ѕвездата достигнува брзина од околу 25.000 километри во секунда – повеќе од осум проценти од брзината на светлината.
Благодарение на ова и нејзината многу тесна орбита, потребни ѝ се само 8,7 години за да орбитира околу Стрелец А. Се приближува до црната дупка на растојание само 12 пати поголемо од растојанието од Земјата до Сонцето.
Откритието им дава на астрономите нов начин да проучуваат црна дупка со маса од околу 4,3 милиони сонца. Теоријата на општата релативност предвидува дека ротирачката црна дупка го влече просторно-времето со себе, ефект познат како Ленсе-Тирингова прецесија.
Оваа дисторзија треба постепено да ја менува орбитата на S301. Како што ѕвездата се приближува толку многу до Стрелец А, овие промени би можеле да станат мерливи во рок од околу една деценија. Директното мерење на ротацијата на масивна црна дупка би бил клучен тест за теоријата на Алберт Ајнштајн.
Истражувачите ја забележале S301 во 2023 година користејќи го инструментот GRAVITY на интерферометарот на Многу големиот телескоп на Европската јужна опсерваторија во Чиле, а потоа ја барале во набљудувањата во 2021 и 2017 година. Неговата многу издолжена орбита сугерира дека S301 можеби некогаш бил дел од бинарен систем кој се приближил премногу блиску до Стрелец A. Црната дупка можеби го заробила S301 додека го исфрлала својот придружник со огромна брзина.
Астрономите планираат да продолжат да го набљудуваат S301 користејќи го GRAVITY+ и Екстремно големиот телескоп на ESO. Следното блиско поминување се очекува во 2031 година.
Резултатите од студијата се објавени во списанието Nature.
(Bug.hr)
(фото: Pikrepo)
