Астрономите ја открија најмладата егзопланета досега, и го пронајдоа овој „новороден“ свет скриен во стари архивски податоци.
Со големина на Јупитер, новооткриената егзопланета Елиас 2-24 б е вистинско „бебе“ и покрај својата огромна маса. Таа е убедливо најмладата планета пронајдена досега и се смета дека е стара помалку од милион години. Оваа егзопланета, или планета надвор од нашиот Сончев систем, се наоѓа на 450 светлосни години од Земјата и сè уште е потопена во вртложниот гас и прашина во кои е формирана.
Претходниот носител на рекорд за категоријата „најмлада егзопланета“ беше четирикратно изедначување помеѓу четири света постари од пет милиони години, според Лукас Сиеза, коавтор на студијата за егзопланетата Елиас 2-24 б и професор на Институтот за астрофизички студии во Чиле.
„Нашите модели за формирање планети веќе имаа проблеми со објаснувањето на претходните носители на рекорд меѓу најмладите познати планети. Елиас 2-24 b ни покажува дека дури и на нашите најдобри модели за формирање планети сè уште им недостасуваат некои важни процеси“, рече Сиеза.
За да го пронајдат ова џиновско „бебе“, тим предводен од Андре Бернарди, докторант на Универзитетот Диего Порталес во Чиле, пребаруваше архивски податоци снимени од В.М. Кек на Хаваи. Студијата се фокусираше на ѕвездата Елиас 2-24, која е опкружена со диск од материјал. Нивните резултати ги потврдија претходните набљудувања собрани од Големиот милиметарски/субмилиметарски низ Атакама (ALMA) и Многу големиот телескоп на Европската јужна опсерваторија, што укажуваше на можноста за нешто во празнината во рамките на дискот од остатоци околу ѕвездата Елиас 2-24.
Архивските податоци што ги потврдија овие сомневања и постоењето на оваа планета дојдоа од набљудувања направени со коронографот Кек. Коронографите работат со блокирање на сјајот од далечната ѕвездена светлина, дозволувајќи светлината што се рефлектира од планетите што орбитираат околу тие ѕвезди да биде фатена и директно набљудувана. Тимот анализирал вакви коронографски податоци за седум далечни ѕвезди, секоја опкружена со диск од остатоци во кој можеби се одвива формирање на планети. Тимот поставил хипотеза дека можеби е можно да се пронајде планета скриена во празнината во еден од тие дискови. И биле во право.
„Планетите треба да се најдат во празнините, бидејќи тие ги создаваат. Таму ја пронајдовме егзопланетата Елиас 2-24 б“, рече Бернарди.
Откривањето на планета во еден од овие дискови, како и откривањето на планета во толку рана фаза од нејзиниот живот, им даваат можност на истражувачите да ги проучуваат пораните фази од развојот и формирањето на планетите.
„Галаксијата постојано создава нови ѕвезди и планети, па затоа има многу од нив во секоја фаза од еволуцијата. Ова значи дека теоретски можеме да го видиме целиот процес, но постои голема празнина во она што повеќето телескопи можат да го детектираат. Во моментов, ние сме претежно слепи за овие бебешки планети“, рече Сиеза.
Кога станува збор за иднината на откривањето и проучувањето на планетите, истражувачите се надеваат дека ќе можат да направат подиректни набљудувања со инструментот „Коронаграф“, кој беше лансиран на 30 август на вселенскиот телескоп „Ненси Грејс“ на НАСА. Тоа е најнапредниот коронаграф некогаш лансиран во вселената, а научниците се надеваат дека ќе им овозможи подетално да ги проучуваат егзопланетите и нивните атмосфери.
„Обично слушаме за тоа како телескопите работат изолирано, но оваа потврда беше можна само благодарение на користењето на повеќе телескопи заедно. Елијас 2-24 б е на границата на она што денешните телескопи можат да го детектираат, но со нови инструменти како што е вселенскиот телескоп „Ненси Грејс“ на НАСА, ваквите откритија треба да станат полесни“, заклучи Бернарди.
(Klix.ba)
Фото – Flickr
