На 23 септември во Вашингтон, САД и Кина го продолжија примирјето во трговската војна до 10 јануари следната година.
Европскиот комесар за трговија, Марош Шефчович, во Пекинг води разговори со кинескиот министер за трговија, Ванг Вентао. Разговорите ќе покажат дали дијалогот со Кина воопшто може да даде некакви резултати. Доколку Пекинг не попушти, лидерите на ЕУ ќе разговараат за тоа дали да продолжат со преговорите или да преземат реципрочни мерки на самитот во Брисел на 15 и 16 октомври.
ЕУ секојдневно бележи трговски дефицит со Кина во износ од околу една милијарда евра. Според Еуростат, дефицитот минатата година достигнал 359,8 милијарди евра, што претставува зголемување од 15 проценти. Увозот од Кина пораснал за 6,4 проценти, достигнувајќи 559,4 милијарди евра, додека извозот во Кина опаднал за 6,5 проценти, на 199,6 милијарди.
Одредени кинески производи, кои не можат да влезат на американскиот пазар поради американските царини, се пренасочуваат кон Европа. Кина падна на четвртото место меѓу извозните пазари на ЕУ – зад САД, Обединетото Кралство и Швајцарија – учествувајќи со само 7,5 проценти во европскиот извоз. Истовремено, таа е убедливо најголемиот извор на увоз, со удел од над 22 проценти.
„Кинескиот извоз во ЕУ продолжува да расте, додека нашиот пазарен удел во Кина продолжува да се намалува. Овој тренд е неодржлив, а статус кво состојбата не е опција“, изјави европски функционер за агенцијата АФП.
Долго време Европа ја гледаше Кина првенствено како огромен пазар – особено Германија, чија канцеларка Ангела Меркел ѝ придаваше стратешко значење на економската соработка со Пекинг. Дури во 2019 година Европската комисија формално ја дефинираше Кина и како системски ривал. Во меѓувреме, Пекинг ја искористи соработката со западните производители за да ја развие сопствената индустрија.
Денес, кинеските автомобили им конкурираат на европските не само благодарение на државните субвенции и пониските цени, туку и поради сè позначајните технолошки предности. Европската автомобилска индустрија – која со децении беше столб на економската моќ на континентот – сега се соочува со конкурент кој некогаш ѝ бил клиент.
Минатата година Германија извезе повеќе стоки во Полска отколку во Кина: приближно 100 милијарди евра во Полска, во споредба со околу 81 милијарда евра во Кина. Сепак, Кина останува најголемиот трговски партнер на Германија во целина, со обем на трговија од 252 милијарди евра, поттикнат од увозот од Кина кој изнесуваше 170,6 милијарди евра. Сепак, промената во германската политика е позначајна од самите бројки.
Пред две години – на 4 октомври 2024 година – владата на Олаф Шолц гласаше против европските царини за кинеските електрични возила. Додека Ангела Меркел ја гледаше соработката со Кина како голема можност за германската индустрија, Фридрих Мерц сега повикува на построг европски одговор, заедно со францускиот претседател Емануел Макрон.
Големата изложеност на Германија кон Кина илустрира колку е тешко да се усогласат економските интереси со потребата за заштита на европската индустрија.
„Кинескиот шок“ – термин што стана актуелен по истражувањата на економистите Дејвид Аутор, Дејвид Дорн и Гордон Хансон за влијанието на кинескиот увоз врз американската индустрија – исто така ги погоди традиционалните европски индустрии во раните 2000-ти години со производи со пониски цени, придонесувајќи за губење на работни места во производството во одредени сектори и региони.
Европските лидери и набљудувачи сега сè почесто предупредуваат на „кинески шок 2.0“: кинеските компании се преориентираа кон високотехнолошко производство, со што ги загрозуваат многу од традиционалните индустрии на Унијата.
(SEEBiz.eu)
(фото: Pexels/RDNE Stock project)
