Многу битна вест е што Обединетите Арапски Емирати (ОАЕ) го објавија своето ненадејно излегување од ОПЕК, Организацијата на земјите извознички на нафта. Емиратите беа членка дури и пред да станат држава во 1971 година.
ОПЕК е организација составена претежно од земји извознички на нафта од Заливот, која со децении ја контролираше цената на суровата нафта со зголемување или намалување на производството и доделување квоти на своите членови. Играше клучна улога во нафтените кризи од 1970-тите, кои пак ја преобликуваа глобалната енергетска политика.
Додека производството на ОПЕК е доминирано од Саудиска Арабија, ОАЕ има втор најголем капацитет да го зголеми производството доколку е потребно. Со други зборови, тоа беше втор најголем флексибилен производител, способен да ги зголеми залихите за да го ублажи зголемувањето на цените.
Ова доведе до долгорочно преиспитување на позицијата на ОАЕ. Едноставно кажано, Емиратите сакаа целосно да го искористат капацитетот во кој инвестираа многу.
Квотите на ОПЕК го ограничија нивното производство на околу 477 до 556 милиони литри дневно. Трошоците за членство во ОПЕК, во однос на изгубените приходи, непропорционално ги сноси ОАЕ.
Но, времето на овој потег укажува и на потенцијалните последици од војната со Иран. Зголемените тензии во Персискиот Залив ги затегнаа односите на ОАЕ со Иран и би можеле дополнително да ги затегнат веќе затегнатите односи со Саудиска Арабија.
За ОПЕК, ова е голем удар во време кога се поставуваат прашања за нивната долгорочна кохезија. Проблемот не е само тоа што ОАЕ, откако целосно ќе ја вратат својата нафта на пазарот преку море или цевковод, веројатно ќе се стремат кон околу 795 милиони литри дневно.
Саудиска Арабија би можела да одговори со ценовна војна на пазарот на нафта, што би можела да ја издржи поразновидната економија на ОАЕ, но другите посиромашни членки на ОПЕК веројатно нема да го сторат тоа.
Многу зависи од одговорот на Саудиска Арабија.
Високи претставници на ОАЕ зборуваат за нови цевководи од нафтените полиња во Абу Даби што би го заобиколувале Ормутскиот теснец и би воделе до недоволно искористеното пристаниште Фуџаира.
Денес веќе има еден цевковод во интензивна употреба, но ќе биде потребен нов капацитет за справување со зголеменото производство и трајно поместување на протокот и трошоците за сообраќајот на танкери во Заливот.
Засега, се разбира, со двојната блокада на превозот во Ормутскиот теснец, ова не е главната тема на дискусија на пазарите на нафта, гас, бензин, пластика и храна.
Иако светот е разбирливо фокусиран на нафтата од 110 долари за барел, сепак ова е причина да не се исклучи можноста цената да биде поблиску до 50 долари некаде следната година – ако хаосот во Ормутскиот теснец се реши, на пример, на време за изборите за Конгресот во САД подоцна оваа година.
ОПЕК е помалку важен за светските пазари на нафта денес отколку што беше во 1970-тите, кога контролираше околу 85 проценти од меѓународно тргуваната нафта, додека денес тој удел е поблиску до 50 проценти.
Нафтата е исто така помалку важна за светската економија отколку што беше во 1970-тите. ОПЕК сè уште има влијание, но повеќе нема монопол. Повеќе не може да го „држи светот како заложник“, така да се каже.
(BBC/N1)
(фото: Vector Portal)
