Полската економија достигна трилион долари во 2025 година. За споредба, на почетокот на 1990-тите, по падот на комунизмот, Полска беше на ниво на значително посиромашни земји, додека денес, според некои индикатори, дури ја достигнува и ја надминува Јапонија. Економскиот раст останува стабилен. Минатата година бруто домашниот производ пораснал за 3,6 проценти, по 3,0 проценти претходната година.
Од почетокот на транзицијата во 1990-тите просечниот годишен раст е околу четири проценти, што ја става Полска меѓу најуспешните европски економии. Овој развој се базира на силна домашна потрошувачка и континуирани јавни инвестиции, делумно финансирани од фондовите на Европската унија. Стабилниот пазар на трудот и зголемувањето на платите дополнително ја стимулираа економската активност, додека инвестициите ја модернизираа индустријата и го забрзаа развојот на дигиталните услуги.
Економистот Марчин Пјатковски истакнува дека ова е „недоволно кажано за успех“, нагласувајќи дека Полска е пример за успешна конвергенција со поразвиените членки на ЕУ. Тој го гледа клучот за успех во отворените пазари, силните институции и јасните правила што овозможија долгорочен одржлив раст, а не само во европските фондови.
По падот на комунизмот земјата брзо разви силен приватен сектор и диверзифицирана индустрија, што ѝ овозможи да издржи кризи. Со исклучок на пандемијата, Полска е единствената земја-членка на ЕУ што не доживеала рецесија од 1990-тите. Овој модел на развој сега го привлекува вниманието на европските претставници, особено во контекст на забавување на растот и фрагментација на глобалната економија.
Полска, која сега увезува повеќе стоки од Германија отколку од Кина, сè повеќе се наведува како пример за успешна економска интеграција. Во исто време, поради својата геополитичка позиција на фронтот на војната во Украина, Полска стана клучен столб на европската одбрана. Таа издвојува поголем дел од БДП за одбрана од која било друга земја-членка на ЕУ и има најголема постојана војска во рамките на блокот. Сепак, приклучувањето кон редовите на водечките економии носи и нови предизвици. Се очекуваат повисоки трошоци за работна сила, послаб поврат на инвестициите и намалување на средствата од ЕУ, што би можело да достигне врв веќе во 2026 година. Покрај тоа, буџетскиот дефицит од 6,8 проценти од БДП значително го надминува европскиот праг од 3 проценти, што значи дека владата ќе мора да ги ограничи трошоците и да ги зголеми приходите.
Дополнителен предизвик е демографијата. Како и остатокот од Европа, Полска се соочува со стареење на населението и егзодус на својата работна сила. Пристигнувањето на повеќе од 1,5 милиони украински бегалци привремено го ублажи овој притисок, но на долг рок ќе биде потребно да се привлечат нови работници и да се прилагоди пазарот на трудот.
И покрај сè, аналитичарите веруваат дека Полска е во добра почетна позиција благодарение на релативно ниското ниво на приватен долг, што остава простор за понатамошни инвестиции и развој. Следната голема цел на земјата е членството во Г20, каде што веќе е поканета како гостин. Приклучувањето кон таа група дополнително би го зајакнало нејзиното меѓународно влијание и би го потврдило успехот на економскиот модел базиран на отворени пазари, силни институции и стабилни правила – вредности кои, предупредуваат експертите, се под сè поголем притисок денес.
(Kamatica)
