Генерацијата Z во Србија користи вештачка интелигенција (ВИ) речиси рутински – повеќе од 80 проценти од младите ја сметаат за дел од нивниот секојдневен живот, а речиси половина од нив користат ВИ секој ден, според првото регионално истражување за ставот на таа генерација кон ВИ.
Според истражувањето „Алатка, играчка или тројански коњ? Ставот на генерацијата Z за ВИ“ спроведено од агенциите McCann Belgrade и UM Belgrade, членки на AMA Group, ВИ за генерацијата Z одамна е повеќе од само помош во училиште, факултет или работа, и тие сè повеќе ја користат за креативни идеи, организирање на секојдневниот живот, донесување одлуки, дури и како поддршка во лични ситуации.
Сепак, само една третина од младите целосно им веруваат на информациите што ги добиваат од алатките за ВИ, додека останатите ги проверуваат.
„Генерацијата Z користи вештачка интелигенција секојдневно, но тоа не значи дека ѝ веруваат безрезервно. Младите луѓе сакаат сами да проценат што е релевантно и автентично, што е важно за разбирање на генерацијата што пораснала со технологијата, но не ѝ верува слепо“, вели Катарина Прибиќевиќ, регионален извршен директор за стратешко планирање во рамките на агенциите на McCann.
Кога зборуваат за вештачката интелигенција, младите луѓе најчесто зборуваат за ChatGPT. Ја користат речиси 90 проценти од испитаниците, додека другите алатки се многу поретки. Меѓу помладите членови на генерацијата Z, ChatGPT е толку распространет што често се користи речиси како синоним за вештачка интелигенција.
Девојчињата почесто се обраќаат кон алатките за вештачка интелигенција кога бараат помош во комуникацијата, совети за здравје, исхрана или лични дилеми, додека момчињата почесто ги користат за финансиски теми.
Постојат и разлики во степенот на доверба: девојчињата почесто ги прилагодуваат одговорите на вештачката интелигенција на она што веќе го знаат, додека момчињата ги прифаќаат подиректно.
И покрај тоа што ја користат редовно, младите луѓе не ја гледаат вештачката интелигенција како незаменлива. Речиси 90 проценти од испитаниците велат дека би можеле без неа, што укажува дека првата целосно дигитална генерација можеби веќе чувствува технолошка заситеност.
Нивните главни грижи не се за вештачката интелигенција, туку за неизвесноста, притисокот и предизвиците со кои се соочуваат во животот. Затоа фактот дека 69 проценти од младите сакаат помалку технологија и повеќе човечки контакт не зборува за отфрлање на технологијата, туку за потребата да се зачува оригиналноста, блискоста и креативноста во дигиталниот секојдневен живот.
Резултатите од истражувањето покажуваат дека дури 58 проценти од членовите на Генерацијата Z во Србија се загрижени за сè потенка граница помеѓу реалната и содржината со вештачка интелигенција, во споредба со регионалниот просек од 51 процент.
Во исто време, 59 проценти од младите велат дека е сè потешко да се разликува содржината со вештачка интелигенција од онаа создадена од луѓето, додека 63 проценти наведуваат дека се вознемирени кога содржината со вештачка интелигенција е претставена како реална, без јасна индикација.
Како што содржината создадена со помош на технологијата станува сè поверлива, сè е важно младите луѓе да знаат што е вистинско и кому можат да му веруваат.
„За брендовите, ова е важен сигнал: Генерацијата Z не ја отфрла вештачката интелигенција, но не сака технологијата да ги замени идеите, трудот и човечкиот тон. Ако комуникацијата изгледа генеричка или неискрена, младите брзо ја препознаваат. Вештачката интелигенција може да биде корисна алатка, но односот со оваа генерација сепак се гради преку разбирање и искреност“, рече Александар Ѓорѓевиќ, регионален извршен директор за стратешко планирање и иновации во агенциите UM.
Истражувањето е спроведено во февруари 2026 година, првенствено преку анкета на национално репрезентативен примерок од млади луѓе на возраст од 16 до 28 години, како и преку фокус групи во Белград. Анкетирани се 500 испитаници во Србија, како и во Словенија, Хрватска, Босна и Херцеговина, Бугарија, Црна Гора, додека 300 млади луѓе учествувале во Северна Македонија.
(Beta.rs)
Фото – Lawyer marketing
