Времето на Марс тече побрзо отколку на Земјата, а научниците сега пресметаа прецизно за колку. Според истражувањето на двајца физичари од Националниот институт за стандарди и технологија на САД (NIST), часовниците на Црвената планета се забрзуваат во просек за 477 микросекунди секој ден. Иако разликата изгледа незначителна, таа е клучна за идните мисии кои ќе бараат совршена синхронизација на времето помеѓу Земјата, Месечината и Марс.
Одговорот лежи во Ајнштајновата теорија за општа релативност, која објаснува како масата влијае на времето преку она што се нарекува гравитациска дилатација. Едноставно кажано, часовниците под влијание на посилно гравитационо поле отчукуваат побавно. Бидејќи Марс има околу една десетина од масата на Земјата и пет пати послаба површинска гравитација, времето поминува побрзо на него.
За да ја ставиме оваа разлика во контекст, можеме да ја споредиме со други примери. Атомските часовници на GPS сателитите, поради послабата гравитација во орбитата, работат 38 микросекунди побрзо дневно отколку на Земјата. На површината на Месечината, каде што научниците веќе осмислиле стандард за мерење на времето, часовниците се 56 микросекунди побрзи дневно.
Определувањето на точното време на Марс се покажа како многу покомплицирано. Како што објаснува истражувачот Биџунат Патла: „Проблемот со три тела е исклучително комплициран. Сега се справуваме со четири: Сонцето, Земјата, Месечината и Марс.“
Покрај послабата гравитација, Марс е подалеку од Сонцето, што значи дека е подложен на послабо гравитационо влијание од нашата ѕвезда. Ситуацијата е дополнително комплицирана од неговата многу ексцентрична орбита, што предизвикува да доживее поголеми промени во гравитацискиот потенцијал. Затоа, иако просечната разлика е 477 микросекунди, таа може да варира за дополнителни 266 микросекунди дневно во текот на марсовската година.
Утврдувањето на овие прецизни и скалабилни временски рамки е од суштинско значење за идните операции на Марс, вклучително и историското слетување на човечки екипаж. „Можеби ќе поминат децении пред површината на Марс да биде покриена со траги од скитнички ровери, но сега е добро време да се проучат прашањата поврзани со воспоставување навигациски системи на други планети и месечини“, вели научникот Нил Ешби.
Точното мерење на времето надвор од Земјата ќе биде основа за комуникација, позиционирање и навигација, и за мисиите на Марс и за Месечината. Патла заклучува нагласувајќи ја важноста на овие откритија: „Времето е вистинско за Месечината и Марс. Ова е најблиску што некогаш сме се доближиле до реализација на научно-фантастичната визија за проширување низ целиот Сончев систем.“
(Science Alert)
