Отворена е NanoIC, најголемата пилот-линија во Европа за полупроводници вредна 2,5 милијарди евра, со што ЕУ ја менува својата индустриска стратегија
Европската Унија ја отвори во Лувен, во белгискиот истражувачки центар IMEC, најголемата пилот-линија како дел од Европскиот закон за чипови. Проектот NanoIC вреди вкупно 2,5 милијарди евра, од кои 700 милиони доаѓаат од буџетот на ЕУ, дополнителни 700 милиони се обезбедени од националните и регионалните власти, а остатокот од финансирањето доаѓа од индустриски партнери, вклучувајќи ја и холандската ASML.
Отворањето на NanoIC доаѓа во време кога Брисел ги чувствува последиците од друг, многу поамбициозен индустриски проект, неуспешниот производител на батерии Northvolt. Тој проект требаше да стане европски одговор на азиската доминација во производството на батерии за електрични возила, со силна финансиска поддршка од јавните институции и Европската инвестициска банка. Но, наместо симболичниот „Ербас со батерии“, Европа доби предупредување за тоа колку се капитално интензивни, технолошки барани и пазарно брутални тие трки.
Во овој контекст, NanoIC демонстрира понијансиран, претпазлив модел на индустриска политика. Додека Нортволт беше облог на една компанија и нејзината способност да го зголеми производството во глобална конкуренција, пилот-линијата во Лувен беше замислена како отворена инфраструктура, т.е. платформа што може да ја користат стартап компании, мали и средни претпријатија, но и големи индустриски системи. Наместо да се концентрираат јавни пари во еден деловен субјект, тие се инвестираат во технолошката база и екосистемот за развој, што би рекле дека е попаметен потег отколку да се трошат милијарди како во случајот со Нортволт.
Зајакнување на автономијата на ЕУ
NanoIC треба да го забрза развојот на нова генерација полупроводничка технологија, клучна за вештачката интелигенција, автономните возила, здравствените системи и идните 6G мобилни мрежи. Тоа е инфраструктурен чекор напред со кој Брисел сака да ја зајакне европската технолошка автономија и да ја намали зависноста од азиските и американските производители на чипови.
Посебната тежина на проектот лежи во фактот што NanoIC е првата европска локација што користи најнапредна машина за литографија со екстремно ултравиолетово (EUV) зрачење, технологија клучна за производство на чипови под границата од два нанометри. Со тоа, Европа влегува во елитниот круг на глобални актери способни за развој и тестирање на најсофистицираните процесни технологии.
На официјалното отворање присуствуваа извршната потпретседателка на Европската комисија, Хена Виркунен, белгискиот премиер Барт де Вевер и фламанскиот министер-претседател Матијас Дипендале. Новата инфраструктура ќе им овозможи на истражувачите и компаниите да го тестираат дизајнот на чипови, опрема и производствени процеси во услови блиски до индустриското производство, пред комерцијалното сериско производство, беше кажано на отворањето.
Отворена платформа
NanoIC е дизајниран како платформа со отворен пристап. Стартапите, малите и средните претпријатија, истражувачките институции и големите компании ќе можат да ја користат неговата инфраструктура за развој и валидација на технологии. Заедно со IMEC како домаќин, во проектот се вклучени и CEA-Leti (Франција), Fraunhofer (Германија), VTT (Финска), CSSNT (Романија) и Националниот институт Тиндал (Ирска).
Пилот-линиите се еден од клучните столбови на иницијативата „Чипови за Европа“ во рамките на Законот за чипови, со цел премостување на јазот помеѓу лабораториските истражувања и индустриското производство, концепт познат како „од лабораторија до фабрика“. Европската комисија сака да ги искористи за зајакнување на позицијата на европските актери во глобалниот синџир на вредност на полупроводниците, привлекување и задржување на експерти и поттикнување на развојот на домашната индустриска база.
Вкупно пет пилот-линии, NanoIC, FAMES, APECS, WBG и PIXEurope, претставуваат заедничка инвестиција на ЕУ и земјите-членки во износ од 3,7 милијарди евра. Речиси четири години откако претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, го објави Европскиот закон за чипови, Брисел се обидува да докаже со овие проекти дека индустриската политика повеќе не е декларативна, туку оперативна.
(Lider media)
Фото – NanoIC веб страница
