На границата меѓу Германија и Австрија се одвива загрижувачки природен процес – појава што научниците внимателно ја следат со години. Планината Хохфогел (Hochvogel), висока 2.592 метри, буквално се распукува, а огромна пукнатина на нејзиниот врв постојано се шири. Експертите предупредуваат дека, во одреден момент, би можеле да се срушат дури 400.000 кубни метри карпи.
Оваа планина, која е дел од Алгауските Алпи, веќе ја покажала својата потенцијална нестабилност. Во јуни оваа година од неа се одвоиле околу 2.000 кубни метри карпи. Сепак, геолозите стравуваат дека овој настан би можел да биде само вовед во многу поголем одрон.
Најголемата опасност демне од самиот врв, каде што постои пукнатина првпат забележана уште во 19 век. Некогаш таа била доволно тесна за човек да може да ја пречекори, но со текот на децениите постепено се проширила.
Според податоците од Техничкиот универзитет во Минхен од 2024 година, пукнатината достигнала ширина од шест метри, должина од околу 35 метри и длабочина од околу 60 метри.
Она што сега особено ги загрижува научниците е брзината со која се поместуваат карпите. Мерењата направени во текот на пролетта покажале дека одредени делови од планината се движат со брзина до пет милиметри неделно. Иако на прв поглед тоа може да изгледа занемарливо, во геолошки временски рамки, ова е исклучително брз процес.
Експертите ги следат промените на планината веќе 12 години, а од 2018 година користат модерна опрема што овозможува континуиран надзор на нестабилниот терен. Денес на Хохфогел се поставени повеќе од 30 сензори кои ги регистрираат и најмалите поместувања на карпите.
Покрај тоа, истражувачите користат дронови опремени со ласерски скенери за да добијат што е можно попрецизна слика за промените на површината на планината. Посебно внимание привлекува неодамнешната пукнатина на југозападниот срт – каде што е забележано најинтензивно движење. Научниците проценуваат дека, доколку дојде до голем одрон на карпи, по падината би можеле да се срушат меѓу 250.000 и 400.000 кубни метри карпест материјал.
Од безбедносни причини, пристапот до врвот од австриската страна веќе е затворен за планинарите, додека искачувањето од германската страна сè уште е можно.
Климатските промени дополнително ја влошуваат ситуацијата. Истражувачите сметаат дека временските услови играат значајна улога во дестабилизацијата на планината. Обилните врнежи, силните бури и топењето на снегот овозможуваат водата да навлезе во пукнатините, со што дополнително се нарушува стабилноста на карпестите маси.
Јоханес Лаинауер, истражувач од Техничкиот универзитет во Минхен, за германската радиостаница Deutschlandfunk, објасни дека влијанието на обилните дождови, грмотевиците и топењето на снегот е јасно видливо на планината Hochvogel. Според него, климатските промени придонесуваат за сè почести и поинтензивни бури, кои можат да влијаат врз брзината и зачестеноста на одроните.
Затоа, научниците се обидуваат да развијат високосигурен систем за рано предупредување. Сензорите собираат податоци во текот на денот, со цел да ги детектираат промените што би можеле да укажат на голем одрон на карпи.
Иако експертите предупредуваат дека во релативно блиска иднина би можело да дојде до масивен одрон, точниот момент не може со сигурност да се предвиди.
На тој начин Хохфогел стана еден вид природна лабораторија каде што научниците се обидуваат да разберат како се менуваат планините и колку време преостанува за реакција пред огромните карпести маси да почнат да се лизгаат по падината.
(021)
(фото: Pexels/Jilles Quertier)
