Поради актуелните трендови на глобалниот пазар на енергија предизвикани од војната на Блискиот Исток, веќе има корекција на цените на вештачките ѓубрива, за малку повеќе од 30 проценти во споредба со претходниот период, велат од Петрокемија, и велат дека ќе имаат доволни количини ѓубрива за потребите на пазарот бидејќи производството во нивните погони продолжува континуирано.
„Планирани се приближно 100.000 тони минерални ѓубрива за домашниот пазар пред пролетната сеидба. Снабдувањето на хрватскиот пазар и домашните земјоделци е сè уште наш приоритет, а преостанатите количини ќе бидат пласирани на извозните пазари“, одговорија од Петрокемија на нашето прашање.
Во Хрватската земјоделска комора (ХЗК) нема сомнение дека ќе има доволно ѓубриво за пролетната сеидба, но предупредуваат за цената.
„Ѓубривото што се користи при пролетната сеидба поскапе од 350 евра по тон на 450 до 500 евра, а кога на тоа ќе се додаде и зголемувањето на цената на синиот дизел, кој се зголеми пред три недели, од 0,76 на 0,80 евроценти по литар, а сега на 0,89 евроценти, трошоците на земјоделецот по хектар ќе бидат за 100 до 150 евра повисоки од минатата година, во зависност од житарките“, објаснува Мато Брлошиќ од HPK. Тој додава дека за еден хектар одгледување жито се потребни помеѓу 3,5 и 4 тони ѓубриво, кое се зголемило за 30 проценти, а во исто време, цената на пченицата останала на нивото од пред 25 години, односно еден тон пченица денес чини 170 евра, а потребно е да се издвојат 700 до 800 евра за ѓубриво.
„Ако цената на пченицата не се зголеми, само ќе создадеме загуби. Трошоците се неодржливи, луѓето ги користат последните залихи, а со овие цени не можат да инвестираат во нови машини, нашите трактори се стари од 35 до 40 години, а ние ќе работиме колку што можат тракторите, бидејќи нема пари ниту да ги одржуваме ниту да купуваме нови“, вели Брлошиќ.
Тој вели дека примарното земјоделство, односно обработливото земјиште, е најпогодено од зголемувањето на цената на ѓубривата, а државата би можела да помогне со купување пченица преку стоковни акции на берзата, односно пазарните цени, а како мерка за помош, земјоделците побараа мораториум на отплатата на кредитите од Министерството за земјоделство. Со оглед на тоа што ѓубривата во просек сочинуваат од 15 до 30 проценти од влезните трошоци на земјоделците и дека секторот на полјоделски култури е веќе под силен притисок, со негативни маржи регистрирани трета година по ред, оваа ситуација би можела да ескалира во многу земји-членки на ЕУ, според HPK.
Доколку цената на пченицата остане иста, мелничарите и пекарите веројатно ќе ја зголемат цената на пекарските производи поради зголемувањето на трошоците за енергија, забележува Брлошиќ. За маслодајните растенија, тој вели дека нивните цени малку ќе се зголемат, додека цените на зеленчукот постојано растат, па можеме да очекуваме продолжување на порастот.
Ситуацијата ќе биде уште полоша за земјоделскиот сектор, предупредува Брлошиќ, бидејќи следниот пакет за земјоделство, за периодот од 2027 до 2030 година, ќе биде за 18 проценти помал од сегашниот, а во исто време, цената на механизацијата се зголемила за 100 проценти за десет години. Тој исто така потсетува дека градовите и општините ја зголемија цената за изнајмување државно земјоделско земјиште двапати минатата година, што беше дополнителен трошок за земјоделците.
Хрватска нормално има доволно семе, а во споредба со минатата година е за шест проценти повеќе, дури и за извоз од речиси 9.000 тони. Семето од шеќерна репка е достапно во поголеми количини од минатата година, цената е на ниво од минатата година, слична е ситуацијата и со сончогледот, а има помал интерес од земјоделците за пченка, но сепак количините се загарантирани, истакна Горан Јукиќ, раководител на Центарот за производство на семе и расадник на Хрватската агенција за земјоделство и храна.
Хрватска годишно произведува повеќе од три милиони тони житарки и околу 450.000 тони маслодајни семиња. Се извезува повеќе од еден милион тони жито, претежно пченица и пченка, а самоодржливоста кај овие култури е околу 150 проценти, а кај маслодајните дури 250 проценти. А производството на шеќер треба да ги задоволи домашните потреби.
(Seebiz.eu)
Фото – Flickr
