Одборот на гувернери на Европската централна банка (ЕЦБ) денес одлучи да ги задржи трите клучни каматни стапки непроменети. Целта останува стабилизирање на инфлацијата на ниво од два проценти на среден рок. Војната на Блискиот Исток дополнително ја зголеми неизвесноста, создавајќи ризици од зголемување на инфлацијата и забавување на економскиот раст. На краток рок, конфликтот ќе влијае на инфлацијата преку повисоки цени на енергијата, додека долгорочните ефекти ќе зависат од времетраењето и интензитетот на конфликтот, како и од тоа како цените на енергијата ќе се прелеат врз економијата и потрошувачите, соопшти ЕЦБ.
Депозитната стапка остана на 2,0 проценти, главната стапка за рефинансирање на 2,15 проценти, а маргиналната стапка за кредитирање на 2,4 проценти. Одборот на гувернери верува дека е добро позициониран да одговори на новата неизвесност. Инфлацијата е веќе блиску до целта, долгорочните очекувања за инфлација се стабилни, а економијата покажа отпорност во последните квартали. Новите информации ќе помогнат да се процени влијанието на војната врз инфлацијата и поврзаните ризици. ЕЦБ ќе продолжи внимателно да ја следи ситуацијата и да донесува одлуки врз основа на податоците.
Новите проекции на персоналот на ЕЦБ, кои вклучуваат податоци до 11 март, предвидуваат просечна инфлација од 2,6 проценти во 2026 година, 2,0 проценти во 2027 година и 2,1 процент во 2028 година. Овие прогнози се повисоки од декемвриските, особено за 2026 година, главно поради зголемувањето на цените на енергијата. Инфлацијата без храната и енергијата се проценува на 2,3 проценти во 2026 година, 2,2 проценти во 2027 година и 2,1 процент во 2028 година, исто така повисока од претходно.
Се очекува економски раст од 0,9 проценти во 2026 година, 1,3 проценти во 2027 година и 1,4 проценти во 2028 година, што претставува пониски прогнози од претходно, особено за тековната година, поради влијанието на војната врз пазарите на стоки, приходите и довербата. Сепак, ниската невработеност, стабилните финансии на приватниот сектор и јавните инвестиции во одбраната и инфраструктурата треба да го поддржат растот.
Анализата на различни сценарија од страна на ЕЦБ покажува дека подолгите прекини во снабдувањето со нафта и гас би довеле до повисока инфлација и послаб раст во споредба со основното сценарио. Долгорочните ефекти врз инфлацијата зависат од јачината и времетраењето на енергетскиот шок. ЕЦБ ќе продолжи да донесува одлуки за монетарната политика од состанок до состанок, потпирајќи се на нови економски и финансиски податоци, како и на развојот на инфлацијата. ЕЦБ не се обврзува однапред за специфична насока на каматните стапки.
Одборот на гувернери е подготвен да ги прилагоди сите свои инструменти за да обезбеди стабилност на цените и правилно функционирање на монетарната политика во Еврозоната. Достапен е и Инструментот за заштита на преносот, кој служи за спречување на прекини на финансиските пазари и зачувување на стабилноста во сите земји од еврозоната, се наведува во соопштението на ЕЦБ за монетарната политика.
Претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, во четврток изјави дека инфлацијата ќе надмине два проценти на краток рок и предупреди: „Доколку се одржи, повисоките цени на енергијата би можеле да доведат до поширок пораст на инфлацијата преку индиректни и секундарни ефекти, што бара внимателно следење“, истакнувајќи дека долгорочните очекувања за инфлација остануваат околу тоа ниво.
Таа додаде дека фискалните мерки како одговор на енергетската криза предизвикана од војната во Иран треба да бидат „привремени, насочени и внимателно прилагодени“, нагласувајќи ја потребата од зајакнување на економијата на еврозоната „додека се зачувуваат стабилни јавни финансии“, вклучително и развој на унија на пазари на капитал и намалување на зависноста од фосилни горива.
Лагард, исто така, истакна дека ЕЦБ не е „однапред определена за одреден пат на каматните стапки“, туку ќе донесува одлуки за монетарната политика од состанок до состанок, во зависност од дојдовните податоци.
(Biznis.rs)
Фото – Wikimedia
