Сончевата енергија ги намали вкупните трошоци за енергија на ЕУ за речиси една третина, велат аналитичарите. Нова анализа покажа дека соларниот капацитет на Европа би можел да заштеди на континентот дури 67,5 милијарди евра до крајот на годината, ако цените на гасот останат високи.
Сончевата енергија ѝ помага на Европа да ги намали високите трошоци за увоз на фосилни горива, додека војната со Иран поттикнува нагло зголемување на цените на нафтата и гасот. Брент суровата нафта, глобалната референтна цена, порасна за повеќе од 50 проценти од почетокот на конфликтот на Блискиот Исток, достигнувајќи 107 евра за барел на 31 март.
Холандскиот референтен гас TTF, исто така, скокна за околу 70 проценти, што значи дека март 2026 година би можел да го види најголемото месечно зголемување на цените на гасот во Европа од септември 2021 година.
Голем дел од тој раст се припишува на практичното затворање на Ормутскиот теснец, низ кој минува околу една петтина од светската нафта. Но, новата анализа на организацијата SolarPower Europe покажува дека употребата на сончева енергија во Европа од 1 март донесе заштеди од повеќе од 100 милиони евра дневно, или вкупно повеќе од три милијарди евра. Доколку цените на бензинот останат високи, вкупните заштеди во 2026 година би можеле да достигнат 67,5 милијарди евра.
Во извештајот се истакнува дека соларниот капацитет веќе претставува „важен заштитен механизам“ од енергетскиот шок предизвикан од војната. Само во првите 20 дена од март, според анализата заснована на податоци од Rystad Energy, производството на сончева енергија ѝ заштедило на ЕУ две милијарди евра, што инаку би биле потрошени за увоз на фосилни горива.
Аналитичарите наведуваат дека сончевата енергија ги намалила вкупните трошоци за задоволување на енергетските потреби на ЕУ за речиси една третина. И покрај ова, европскиот пазар на сончева енергија покажува знаци на забавување за прв пат по една деценија.
„Време е да се учи не од една, туку од две енергетски кризи. Растот на сончевата енергија во Европа стагнира во време кога нејзините придобивки се поголеми од кога било. Клучната задача за креаторите на политиките е целосно да го искористат потенцијалот на сончевата енергија“, рече Валбурга Хеметсбергер, извршен директор на SolarPower Europe..
Некои европски земји веќе ги покажаа придобивките од инвестирањето во зелена енергија. Шпанија го дуплираше својот капацитет за ветер и соларна енергија од 2019 година, додавајќи повеќе од 40 гигавати во својот енергетски систем. Според анализата на тинк-тенкот Ember, овој раст го намали влијанието на скапите фосилни горива врз цените на електричната енергија за 75 проценти.
На европските пазари на електрична енергија, цените се одредуваат од најскапиот извор што ја задоволува побарувачката, обично фосилните горива. Но, како што расте производството од поевтини извори како што се сончевата и ветерот, гасот и јагленот се помалку веројатно да ги одредуваат цените.
Рекордното производство на енергија од ветер, исто така, ѝ помогна на Обединетото Кралство да постави нов рекорд за обновлива енергија. На 26 март, производството на енергија од ветер достигна 23.880 мегавати, доволно за напојување на 23 милиони домови.
Во 2025 година енергијата од ветер и сончева енергија за прв пат произвела повеќе електрична енергија во ЕУ отколку фосилните горива, што се смета за голем чекор напред во енергетската транзиција. Според извештајот на Ембера, овие извори учествувале со рекордни 30 проценти во производството на електрична енергија во ЕУ.
Австрија беше лидер во 2024 година со 90 проценти од електричната енергија од обновливи извори, главно благодарение на хидроенергијата. Следуваа Шведска со 88 проценти и Данска со 80 проценти. Зад нив се Грузија, Португалија, Шпанија и Хрватска со 58 проценти од уделот на обновливи извори, додека Малта е на дното со само 10,7 проценти.
(Euronews)
