За прв пат во историјата хуманоидни роботи управувани од хирурзи успешно извршија лапароскопско отстранување на жолчното кесе кај свињи. Оваа студија за изводливост, објавена во списанието Nature, покажува дека хуманоидните роботи можат да бидат сигурни хируршки асистенти, што во иднина би можело да им овозможи на хирурзите да извршуваат сложени операции дури и од големи растојанија.
Тим od инженери и хирурзи од Универзитетот во Калифорнија, Сан Диего (UCSD) сакаше да истражи колку корисни би можеле да бидат ваквите двоножни хуманоидни роботи во операционата сала. Роботиката веќе стана вообичаена во лапароскопската хирургија, но не во форма на хуманоидните роботи што се користат во оваа студија.
Еден од најпознатите системи за роботски асистирана лапароскопска хирургија е системот Да Винчи, во кој хирургот користи контролна конзола за да контролира три или четири роботски раце – од кои едната управува со тродимензионална камера – за да извршува сложени и прецизни операции.
Во оваа студија роботите поминале низ серија тестови. Прво, научниците ја тестирале својата способност за изведување фини движења, манипулирање со неживи предмети и стандардни хируршки инструменти во серија лабораториски задачи, при што роботот бил контролиран од искусен хирург во секое време.
Кога истражувачите процениле дека тимот човек-робот е подготвен, тие преминале на лапароскопски операции на анестезирани свињи, при што го отстраниле жолчното кесе.
Еден хирург го управувал роботот преку конзола, додека друг лекар помагал на операционата маса.
Во еден момент од операцијата втор хуманоиден робот бил дури и накратко вклучен како асистент.
Двете операции биле успешни, а малото крварење што се случило било брзо контролирано.
„Искуството со изведување операции со хуманоидниот робот беше многу слично на раните денови на модерната роботска хирургија, со некои од истите ограничувања, вклучувајќи судири на инструменти, доцнења на сигналот и потреба од постојано репозиционирање. Сепак, многу е важно да се нагласи дека на првите роботски хируршки системи им беа потребни децении за успешно извршување на операции на живи свињи, додека овој проект траеше само девет месеци од идеја до прва операција. Затоа, очекувам развојот и усовршувањето на оваа технологија да бидат многу пати побрзи“, изјави хирургот на UCSD, Шанглај Лиу, за ScienceAlert.
Хирургот кој го управувал хуманоидниот робот за време на операциите бил Рајан Бродерик.
„Секогаш кога тестираме нова технологија има одредена доза на возбуда и нервоза. Сепак, се чувствувавме доста безбедно бидејќи технологијата беше добро развиена“, изјави Бродерик за ScienceAlert.
Тој додаде дека работењето со хуманоидниот робот е многу слично на работењето со постојните комерцијални роботски системи.
„Имаше забележливо доцнење и повремена потреба за рекалибрирање за време на операцијата, но тоа е очекувано со модел за доказ за концепт.“
И Бродерик и Лиу рекоа дека работењето со хуманоиден робот ја зголемило прецизноста на операцијата и го намалило заморот на хирурзите, слично на постојните роботски хируршки системи.
Но, хуманоидните роботи имаат уште една важна предност. Овие двоножни роботи зафаќаат значително помалку простор од постојните роботски хируршки системи и се многу полесни за транспорт. Лиу верува дека еден ден би можеле да бидат корисни дури и за време на вселенските мисии.
„Ова би можело да ми овозможи мене или на други хирурзи да работиме од далечина во средини со ограничени ресурси каде што прецизноста на роботската хирургија би била многу корисна. Тоа би можело да биде заедница со недоволно опслужени здравствени услуги, опасна средина или место до кое е многу тешко да се стигне“, рече Лиу.
Далечински управуваните хуманоидни роботи би можеле да помогнат и во ситуации каде што нема доволно локален медицински персонал.
„Способноста за вршење телехирургија на крајот би ми овозможила да обезбедам здравствена заштита надвор од ѕидовите на Универзитетот во Калифорнија, Сан Диего, на луѓе во средини со ограничени ресурси. Хуманоидните роботи би можеле да служат и како асистенти, дозволувајќи му на еден хирург сам да извршува операции во такви услови, особено кога не е достапен целосен хируршки тим.“
(021/ScienceAlert)
(фото: YouTube)
