Дури и привременото надминување на целта од 1,5 степени Целзиусови од Парискиот договор ќе предизвика трајна штета на глечерите, поларните ледени покривки и пермафростот, предупредува извештај од 80 научници oд ICCI и Програмата на ОН за животна средина (UNEP). Извештајот е заеднички подготвен од Меѓународната иницијатива за клима и криосфера (ICCI) и UNEP, а британскиот Гардијан пишуваше за неговите наоди. Планетата се затоплила за 1,3 степени Целзиусови од прединдустриската ера. Научниците веруваат дека одредено надминување на границата од 1,5 степени е веќе неизбежно.
Затоа авторите бараат температурата над тој праг да остане што е можно пократка. Тие исто така бараат да се отстрани доволно јаглерод од атмосферата за да се одржи долгорочното затоплување под еден степен, идеално до 2150 година. Според извештајот, верувањето дека надминувањето од два или три степени би било подносливо или дури и подобро од моментално намалување на емисиите е грешка.
Сегашните политики водат до затоплување од 2,8 степени. Со нив, помалку од 10 проценти од денешната маса на глечерски мраз би останала во Алпите, Карпестите Планини, Исланд и Скандинавија. Доколку затоплувањето се одржува на 1,5 степени, би останало помеѓу 20 и 35 проценти.
Глечерите во регионот Хиндукуш-Хималаја се извор на вода за речиси една четвртина од човештвото. Со сегашните политики, 41 процент од мразот би останал таму, а со ограничување од 1,5 степени, 83 проценти. Џејмс Киркам, главен автор на извештајот, ја опиша криосферата како „еден од најчувствителните делови на климатскиот систем“.
Тој потсети на лавината од мраз и карпи што падна на границата меѓу Непал и Кина оваа година. Во таа лавина, една од најголемите и најсмртоносните досега регистрирани, загинаа неколку илјади луѓе, а штетата достигна околу 10 проценти од БДП на Непал. Според него, Швајцарија изгубила една петтина од својот глечерски мраз во последните пет години.
Извештајот е заеднички подготвен од Меѓународната иницијатива за клима и криосфера (ICCI) и UNEP, а британскиот Гардијан пишуваше за неговите наоди. Планетата се затоплила за 1,3 степени Целзиусови од прединдустриската ера. Научниците веруваат дека одредено надминување на границата од 1,5 степени е веќе неизбежно.
Затоа авторите бараат температурата над тој праг да остане што е можно пократка. Тие исто така бараат да се отстрани доволно јаглерод од атмосферата за да се одржи долгорочното затоплување под еден степен, идеално до 2150 година. Според извештајот, верувањето дека надминувањето од два или три степени би било подносливо или дури и подобро од непосредно намалување на емисиите е грешка.
Ледените покривки на Гренланд и Антарктик денес се топат околу шест пати побрзо отколку во 1990-тите. Тие би изгубиле мраз дури и ако пречекорувањето беше кратко. Научниците велат дека безбедната долгорочна граница за поларниот мраз е поблиску до еден степен и може да биде пониска.
Сегашните политики водат до врв од околу три степени. На тој врв, речиси целиот површински пермафрост би се стопил, а океаните би станале широко закиселени. Исто така, би биле веројатни сериозни, можеби ненадејни нарушувања на океанските струи. Дури и ако температурата се врати на 0,8 степени, глечерите би зачувале само околу 70 проценти од нивниот сегашен волумен во текот на следните векови.
„Снегот и мразот брзо реагираат на секој дел од степенот на затоплување. Но, на повеќето од овие системи ќе им требаат векови или милениуми за да се опорават од пречекорувањето, особено ако се преминат точките на пресврт“, рече Киркхам.
Извештајот е објавен во пресрет на 31-та конференција на ОН за климата (COP31), која започнува на 9 ноември во Анталија, Турција.
(Klix.ba)
Фото – Needpix
