Земјите од Европската Унија денес дадоа конечно одобрение за планот на ЕУ за забрана на увозот на руски гас до 1 јануари 2027 година, што овозможи планот да стапи во сила, објавува Ројтерс.
Новите правила вклучуваат и мерки за ефикасно следење и диверзификација на снабдувањето со енергија, а оваа регулатива е клучна пресвртница во постигнувањето на целта на REPowerEU, односно прекинување на зависноста на ЕУ од руската енергија, се вели во соопштението објавено на веб-страницата на Европскиот совет.
Според регулативата, увозот на руски гас од цевковод и течен природен гас (LPG) во ЕУ ќе биде забранет, а забраната ќе почне да се применува шест недели по стапувањето во сила на регулативата, при што постојните договори имаат преоден период.
Во соопштението на Европскиот совет се наведува дека целосна забрана за увоз на руски течен природен гас ќе стапи на сила од почетокот на 2027 година, а за увоз на гас од цевководи од есента 2027 година. Се додава дека, пред да одобрат увоз на гас во ЕУ, земјите-членки на ЕУ ќе ја проверат земјата каде што е произведен гасот.
„Непочитувањето на новите правила може да резултира со максимални казни од најмалку 2,5 милиони евра за поединци и најмалку 40 милиони евра за компании, најмалку 3,5 проценти од вкупниот годишен промет на компанијата низ целиот свет или 300 проценти од проценетиот промет на трансакции“, се вели во соопштението на Европскиот совет.
„Од денес, енергетскиот пазар на ЕУ ќе биде посилен, поотпорен и поразновиден. Се ослободуваме од штетната зависност од рускиот гас и правиме голем чекор, во духот на солидарност и соработка, кон автономна енергетска унија“, изјави министерот за енергетика, трговија и индустрија на Кипар, Михаел Дамијанос.
До 1 март оваа година, земјите од ЕУ мора да подготват национални планови за диверзификација на снабдувањето со гас и да ги идентификуваат потенцијалните предизвици во замената на рускиот гас. За таа цел, компаниите ќе бидат обврзани да ги известат властите и Европската комисија за сите преостанати договори за руски гас, а земјите од ЕУ кои сè уште увезуваат руска нафта, исто така, ќе мора да достават планови за диверзификација.
„Во случај на прогласена вонредна состојба и ако безбедноста на снабдувањето е сериозно загрозена во една или повеќе земји од ЕУ, Комисијата може да ја суспендира забраната за увоз до четири недели“, се наведува во соопштението.
Се додава дека регулативата ќе биде објавена во Службениот весник на ЕУ и дека ќе стапи во сила денот по објавувањето и ќе се применува директно во сите земји од ЕУ. Европскиот совет наведува дека Европската комисија „планира да предложи закон за постепено укинување на увозот на руска нафта до крајот на 2027 година“.
По почетокот на руската агресија врз Украина и употребата на енергијата како оружје, лидерите на ЕУ се согласија, во Версајската декларација од март 2022 година, постепено да ја прекинат зависноста од руските фосилни горива што е можно поскоро. Следствено, увозот на гас и нафта од Русија во ЕУ значително се намали во последните години, но иако увозот на нафта падна под три проценти во 2025 година како резултат на сегашниот режим на санкции, рускиот гас сè уште сочинуваше околу 13 проценти од увозот на ЕУ минатата година, во вредност од над 15 милијарди евра годишно.
Ова ја изложува ЕУ на значителни ризици во однос на нејзината трговија и енергетска безбедност, се заклучува во соопштението на Европскиот совет. Министрите на ЕУ го одобрија законот за забрана на увоз на руски гас на состанок во Брисел, иако Словачка и Унгарија гласаа против него, објавува Ројтерс.
Унгарија објави дека ќе го поднесе случајот до Европскиот суд на правдата. Забраната беше замислена да биде одобрена од големо мнозинство земји, дозволувајќи ѝ да помине и покрај противењето на Унгарија и Словачка, кои остануваат во голема мера зависни од рускиот увоз на енергија и сакаат да одржат блиски врски со Москва.
Според договорот, ЕУ ќе престане да увезува руски течен природен гас до крајот на 2026 година, а гас преку цевководи до 30 септември 2027 година. Законот дозволува тој рок да се помести најдоцна до 1 ноември 2027 година. Русија снабдуваше повеќе од 40 проценти од гасот на ЕУ пред почетокот на војната во Украина во 2022 година.
(B92)
Фото – Pxhere
