Европската комисија вели дека земјите од ЕУ можат да го паузираат системот за влез/излез за да избегнат хаос при летните патувања.
Зголемувањето на биометриската технологија веќе предизвикува проблеми со значително доцнење за патниците со авион, ферибот и сл. Целосното воведување на новиот систем за влез/излез (EES) на ЕУ требаше да стапи во сила на 10 април 2026 година.
Но, државјаните на трети страни што влегуваат во Шенген зоната ова лето сепак може да поминат со печати во пасошите. Ова е така затоа што Европската комисија им дозволи на земјите-членки одредени флексибилности што ќе помогнат за ублажување на потенцијалните застои за време на периодите на најголем сообраќај, потврди портпаролот на Комисијата во петокот.
Новите гранични контроли започнаа во октомври 2025 година и постепено се спроведуваат на аеродромите и пристаништата на блокот.
На аеродромите каде што EES е оперативен патниците ослободени од виза од Велика Британија, САД и други земји надвор од ЕУ мора да ги регистрираат своите биометриски податоци на посебни киосци.
Првично, прагот за земјите од ЕУ да регистрираат пристигнувања од трети земји беше поставен на само 10%. Од 9 јануари овој број се зголеми на 35%, а системот е воведен на уште десетици аеродроми и пристаништа.
Новите гранични проверки веќе предизвикуваат главоболки кај патниците, кои пријавија долги редици додека луѓето за прв пат се движат низ процедурите за обработка. Во некои случаи, доцнењата резултираа со тоа што патниците ги пропуштија своите летови.
Извештај објавен на крајот од минатата година од Меѓународниот совет на аеродроми (ACI) Европа покажа дека прогресивното воведување на биометрискиот систем резултирало со зголемување на времето за обработка на граничните контроли на аеродромите за до 70%, со време на чекање до три часа во периодите на врвен сообраќај.
Во декември минатата година аеродромот во Лисабон беше принуден да го суспендира EES три месеци откако сериозните недостатоци на граничната контрола резултираа со прекумерно време на чекање, кое наводно достигна седум часа.
Од 10 април 2026 година од земјите-членки се бара да имаат имплементирана EES технологија на сите гранични премини и да ги регистрираат сите државјани на трети страни што влегуваат во земјата.
Сепак, по овој датум, земјите-членки сè уште ќе можат делумно да ги суспендираат операциите на EES каде што е потребно во текот на дополнителен 90-дневен период со можно продолжување од 60 дена за да се покрие летниот шпиц.
„Воведувањето на таков систем од големи размери е сложена задача. Со проширување на флексибилноста за летниот период, им даваме на земјите-членки алатки потребни за управување со потенцијални проблеми и, што е најважно, да се избегне хаос во летните патувања” изјави портпаролот на Европската комисија, Маркус Ламерт, на брифинг за медиумите на 30 јануари.
Одлуката значи дека земјите-членки имаат поголема флексибилност за управување со транзицијата кон собирање биометриски податоци врз основа на тоа како се справуваат нивните транспортни центри.
За патниците, ова значи дека сè уште може рачно да им се стави печат на пасошот на границите во текот на следните неколку месеци.
Овој потег доаѓа по критиките на ACI Europe за „значајната непријатност што им се нанесува на патниците“.
(Euronews)
(фото: Wikimedia)
