GPS нè одвикна од меморирање рути, Google од меморирање информации, а сега експертите предупредуваат дека вештачката интелигенција би можела да влијае на многу посериозни работи – креативност, концентрација и способност за критичко размислување.
Алатките како ChatGPT станаа дел од секојдневниот живот денес. Ги користиме за пишување е-пошта, пишување домашни задачи, организирање задачи, па дури и донесување одлуки. Сепак, научниците сè повеќе го поставуваат прашањето: што се случува со нашите мозоци кога вештачката интелигенција почнува да размислува наместо нас?
Вештачката интелигенција го олеснува животот, но може да го „затиши“ мозокот
Според неодамнешните истражувања, луѓето кои премногу се потпираат на алатките за вештачка интелигенција може да доживеат послаб распон на внимание, послаба меморија и намалена креативност со текот на времето. Професорот по невронаука Адам Грин од Универзитетот Џорџтаун објаснува за BBC дека мозокот работи според принципот „искористи го или изгуби го“.
„Ако повеќе не извршуваме одредени мисловни процеси сами, нашата способност да правиме такво размислување ослабува со текот на времето“, предупредува Грин. Со други зборови, ако вештачката интелигенција постојано пишува за нас, решава проблеми и извлекува заклучоци, постои ризик мозокот да стане помалку активен и по„пасивен“.
Експертите нè потсетуваат дека технологијата со години ги менува нашите навики и начин на размислување. Кога почнавме да користиме GPS навигација во голем обем, многу луѓе ја изгубија навиката да развиваат сопствено чувство за просторна ориентација. Слично се случи и со пребарувањето на интернет – информациите што лесно ги наоѓаме на Google е помалку веројатно да се запомнат. Вештачката интелигенција сега би можела да оди чекор понатаму, бидејќи повеќе не ги оставаме само информациите на технологијата, туку и самиот процес на размислување.
Проблемот се јавува кога почнуваме да веруваме во вештачката интелигенција без да проверуваме
Една студија покажа дека интензивните корисници на алатки за вештачка интелигенција се справуваат полошо на тестовите за критичко размислување, токму затоа што се навикнуваат да го оставаат расудувањето на чет-ботовите. Научниците, исто така, предупредуваат на феномен што го нарекуваат „когнитивна пристрасност“ – ситуација во која луѓето повеќе му веруваат на одговорот на вештачката интелигенција отколку на сопствената проценка, дури и кога одговорот е неточен. Постои посебен ризик во темите каде што корисниците немаат доволно знаење за да го проценат квалитетот на одговорите.
Како да се користи вештачката интелигенција, а да не се „исклучи“ критичкото размислување?
Експертите не мислат дека вештачката интелигенција треба да се исфрли од употреба, туку дека клучот е во начинот на кој се користи. Еден од советите е дека пред да се свртиме кон вештачката интелигенција, се обидуваме самите да формираме став или решение. На овој начин, вештачката интелигенција станува алатка за тестирање и подобрување на идеите, а не замена за размислување.
Истражувањата покажуваат дека луѓето кои користат вештачка интелигенција за креативни задачи честопати доаѓаат до помалку оригинални решенија. Професорот Грин објаснува дека креативноста се развива преку процес на обиди, грешки и поврзување на искуствата. Затоа тој советува прво самостојно да се запишуваат идеите, дури и кога изгледаат несовршени или недовршени.
Луѓето сè уште имаат предност што вештачката интелигенција ја нема
Иако вештачката интелигенција може да генерира текстови, идеи и одговори за секунди, експертите веруваат дека човечкиот мозок сè уште има клучна предност – способноста да генерира сосема нови, лични и оригинални идеи.
„Разновидноста и оригиналноста на човековата мисла ќе бидат највредното нешто во годините што доаѓаат“, вели Адам Грин.
Технологијата ќе продолжи да се развива, но потребата луѓето да размислуваат, да создаваат и да доаѓаат до свои заклучоци останува она што нè одделува од машините.
Извор: BIZLife/BBC
Фото – Easy Peasy
