Денес, Европската Унија има една од најголемите и најразвиените транспортни мрежи во светот. Повеќе од пет милиони километри патишта, над 200.000 километри железници, близу седум милиони комерцијални летови годишно и повеќе од 400 милиони патници во европските пристаништа секоја година – сето ова го формира ‘рбетот на единствениот европски пазар и мобилност.
Сепак, и покрај импресивните бројки, оваа мрежа сè уште се развива брзо. Нови, амбициозни инфраструктурни проекти имаат за цел дополнително да го поврзат континентот – од Скандинавија до Сицилија, од Холандија до Полска… Еден од најзначајните вакви проекти моментално се спроведува во срцето на Алпите, пишува BiznisInfo.ba.
Станува збор за проектот за тунелот Бренер, еден од најамбициозните инфраструктурни проекти на Европската Унија во областа на транспортот. Тунелот се гради под превојот Бренер, еден од најпрометните сообраќајни правци што ги поврзува јужна Германија, Австрија и Италија. Овој дел е познат по честите сообраќајни метежи, особено кога станува збор за товарен сообраќај.
Планираниот тунел ќе биде долг 64 километри, што го прави најдолгиот подземен железнички тунел во светот. Ќе ги поврзува австрискиот Инсбрук и италијанската Фортеца, а неговото значење е повеќекратно. Според проценките, времето на патување ќе биде драстично намалено – од сегашните 90 минути на помалку од 30 минути, и за патничкиот и за товарниот сообраќај.
Покрај тоа, проектот има и симболична димензија: патниците ќе можат, фигуративно кажано, „да одат во Италија на еспресо и да се вратат во исто време како што им било потребно пред да заминат“. Европската унија финансира околу половина од вкупните трошоци за изградба на овој мегапроект.
Тунелот Бренер не е изолиран проект. Тој е дел од поширока иницијатива позната како Трансевропска транспортна мрежа (TEN-T). Оваа мрежа има за цел да создаде уникатен, ефикасен и одржлив транспортен систем што ги поврзува сите делови од Европа без одложувања и прекини на границите. Тунелот Бренер се наоѓа на коридорот Скандинавија-Медитеран, кој се протега од северна Европа – вклучувајќи ги Финска, Шведска и Норвешка – преку централна Европа и Алпите, па сè до Палермо во Италија и до Малта.
Покрај овој проект, во рамките на мрежата TEN-T се спроведуваат и други големи инфраструктурни проекти:
Тунел Фемарнбелт – подводен тунел долг 18 километри што ќе ги поврзе Данска и Германија
Реил Балтика – брза железница што ги поврзува балтичките држави со остатокот од Европа
Брз Дунав 2 – проект за подобрување на пловноста на Дунав помеѓу Романија и Бугарија
Целта на Европската Унија е основната TEN-T мрежа да биде завршена до 2030 година.
Развојот на транспортот во ЕУ не е само копнен. Воздушниот сообраќај, исто така, претрпува големи промени. Иако на прв поглед европското небо може да изгледа хаотично, всушност е едно од најпрецизно координираните во светот. Ова е одговорност на Евроконтрол, која управува со контролата на воздушниот сообраќај во 42 земји.
Во текот на зафатените летни денови, до 37.500 летови поминуваат низ европскиот воздушен простор дневно, што бара исклучително прецизна координација помеѓу авиокомпаниите, аеродромите и контролорите на летање. За понатамошно подобрување на овој систем, ЕУ ја започна иницијативата „Единствено европско небо“. Целта е да се воспостави единствен воздушен простор регулиран со заеднички правила и технологија.
Слични процеси на модернизација се одвиваат и во поморскиот сектор. Во 2025 година, Европската Унија усвои нов пакет мерки за подобрување на безбедноста и одржливоста на превозот. Ова е особено важно бидејќи околу 75 проценти од надворешната трговија на ЕУ се одвива по море. Поморскиот транспорт е клучна врска не само за глобалната економија, туку и за островските и оддалечените крајбрежни региони на Унијата.
Фото – Wikimedia.commons
