Естонската влада, во партнерство со OpenAI, започнува еден од најамбициозните европски проекти за вештачка интелигенција во образованието.
Естонија верува дека иднината на образованието нема да се гради со отстранување на вештачката интелигенција од училниците, туку со нејзино ставање во самиот центар на наставата. Наместо да се обидуваат да ги спречат учениците да ја користат вештачката интелигенција, училиштата, според естонската министерка за образование и истражување Кристина Калас, треба да ги научат како да ја користат генеративната вештачка интелигенција во нивна образовна предност.
„Ако ја регулирате вештачката интелигенција надвор од училиштата, ризикувате сериозен когнитивен пад бидејќи учениците ќе ја користат секако“, изјави Калас за Politico.
Таа филозофија стои зад еден од најамбициозните национални експерименти во Европа во образованието потпомогнато од вештачка интелигенција: партнерство помеѓу Талин и OpenAI, компанијата на Сем Алтман, кое ќе воведе прилагодена образовна платформа за вештачка интелигенција во сите естонски средни училишта.
Естонија е меѓу земјите кои се најподготвени да ја прифатат вештачката интелигенција. Според податоците на Евростат, дури 23,4 проценти од естонските компании користеле вештачка интелигенција во текот на 2025 година, што е над европскиот просек од 20 проценти. Талин е веќе познат како технолошки центар; поранешниот телекомуникациски гигант Skype е роден таму, а денес е дом на успешни технолошки компании како што се апликацијата за мобилност и испорака Bolt и услугата за верификација на дигитален идентитет Veriff.
Околу половина од вкупно 20.000 естонски средношколци веќе ја користат новата платформа за вештачка интелигенција, а останатите треба да се приклучат на неа во текот на летото. Стручните училишта ќе бидат вклучени во текот на следната учебна година.
Програмата претставува значаен пресврт од пристапот што преовладува во остатокот од Европа, каде што вештачката интелигенција во образованието генерално се пристапува претпазливо, а фокусот често е на откривање на измама со помош на вештачка интелигенција.
Околу половина од вкупно 20.000 естонски средношколци веќе ја користат новата платформа за вештачка интелигенција, а останатите треба да се приклучат на неа во текот на летото.
„Вистинското прашање не е како да се држи вештачката интелигенција подалеку од училницата, туку како да се вклучи во процесот на учење, така што таа ќе го забрза и ќе го поттикне когнитивниот развој, наместо да го замени размислувањето“, рече таа. Тој ја споредува вештачката интелигенција со калкулатор – технологија која првично предизвика страв, но денес е прифатена алатка во наставата. Но, тој предупредува дека нејзината вредност зависи од тоа како и кога се користи.
Тој, исто така, истакнува дека вештачката интелигенција не треба да се воведува прерано. Децата прво мора да развијат основни знаења, писменост, математички вештини и социјално-емоционални способности пред вештачката интелигенција да стане корисна алатка.
Министрите за образование на 27-те земји-членки на ЕУ треба да усвојат заеднички став за употребата на вештачката интелигенција во образованието во вторник, повикувајќи на „етички, безбеден и човечки ориентиран пристап кон вештачката интелигенција во образованието“, што вклучува развој на дигитални вештини и писменост за вештачката интелигенција.
Естонската иницијатива служи и како истражувачки проект за тоа како вештачката интелигенција влијае на процесот на учење. Според договорот со OpenAI, податоците на учениците внесени во образовната платформа ќе останат под контрола на Естонија и нема да се користат за обука на пошироките модели на компанијата. Истражувачите ќе анализираат анонимизирани модели на употреба за да проучат како учениците ја користат вештачката интелигенција – што прашуваат, колку долго комуницираат со неа и дали е тоа за подлабоки дискусии или само површна проверка на факти. Резултатите ќе бидат објавени како дел од научната студија.
За OpenAI, договорот со Естонија е дел од поширока стратегија за партнерство со владите за проширување на вештачката интелигенција во училиштата. Компанијата веќе постигна слични договори со Грција и Словачка.
Целата анализа на Пословни дневник
Фото – Scools that lead
