Светот станува помалку мирно место. Сепак, овие земји се издвојуваат како најбезбедни дестинации за посета во 2026 година, според најновиот Глобален индекс на мир.
Сите сакаме да мислиме дека местата каде што патуваме се безбедни. Овој главен критериум е речиси сигурно една од причините зошто многу од најбезбедните земји во светот во 2026 година, според нова студија на Глобалниот институт за мир, се исто така меѓу најпосакуваните дестинации за Американците кои сакаат да се преселат во странство.
Иронично, додека бројот на патници со авион продолжува да расте, листата на најбезбедни земји за патување станува сè пократка. Како што објави британски Telegraph во 2025 година, „целокупната слика покажува намален избор на безбедни дестинации“, наведувајќи го Обединетото Кралство како пример за земја која сè повеќе додава земји на својата листа со совети за патување. Владата на Велика Британија додаде уште 12 земји на својата црвена листа за патување помеѓу 2019 и 2025 година.
Секоја година во последните две децении Институтот за економија и мир го објавува својот Глобален индекс на мир, сеопфатна анализа на глобалната безбедност. Извештајот од 2020 година заклучува дека „конфликтите и кризите што се појавија во текот на претходната деценија почнаа да се смируваат, само за да бидат заменети со нов бран на тензии и неизвесност предизвикани од пандемијата Ковид-19“.
Потоа дојде период кога речиси никој не можеше да патува и ништо не изгледаше безбедно. Сè додека светот не се отвори повторно.
До 2022 година стравовите од пандемијата во голема мера се намалија, но глобалните политички тензии растеа, особено со почетокот на руската инвазија на Украина истата година. Извештајот заклучува дека конфликтите и кризите од претходната деценија почнаа да се смируваат, но беа заменети со нов бран на тензии и неизвесност предизвикани од пандемијата Ковид-19 и зголемените тензии меѓу големите сили.
Извештајот од 2023 година забележа дека светот стана малку помалку безбеден од претходната година. Од друга страна, во 2025 година заклучи дека многу земји го зголемуваат нивото на милитаризација како одговор на растечките тензии и дека глобалниот мир продолжува да опаѓа, додека многу клучни фактори што претходат на големите конфликти достигнаа највисоки нивоа од крајот на Втората светска војна.
Во извештајот, исто така, се додава дека традиционалните сојузи се распаѓаат, што доведува до зголемена економска неизвесност.
Тоа беше пред една година, а оттогаш го видовме и почетокот на војната во Иран, која сè уште е во тек – настан што веројатно ќе ги обликува моделите на патување на Блискиот Исток и пошироко уште долго време.
Во извештајот од 2026 година се забележува дека меѓународно ангажираните внатрешни конфликти стануваат сè почести – нивниот број се зголемил за повеќе од 175 проценти од 2010 година. Бројот на земји што биле вклучени во барем еден надворешен конфликт во последните пет години, исто така, се зголемил од 59 во 2008 година на 103 во 2026 година.
Во таков контекст, никогаш не било поважно внимателно да се следат владините препораки за тоа каде и како да се патува.
Исланд ја задржа својата позиција како најмирна земја во светот 19-та година по ред. Без постојана војска и исклучително ниска стапка на криминал, таа значително се издвојува од другите земји. Практично, ниедна друга дестинација во моментов не се приближува до нејзиното ниво на безбедност.
Нов Зеланд се искачи од од трето на второ место, забележувајќи го најниското ниво на активни конфликти во Азиско-пацифичкиот регион. Покрај својата импресивна природа, земјата нуди политичка стабилност и социјален мир што малку земји можат да ги понудат.
Стив Килелеа, основач на Институтот за економија и мир и креатор на Глобалниот индекс на мир, во е-пошта рече: „Сликата што произлегува од овогодинешниот индекс покажува два света кои сè повеќе се оддалечуваат еден од друг.“
Глобалниот мир е во опаѓање дванаесет години по ред, но земјите на врвот на листата едвај ги променија своите позиции. Килелеа додава: „25-те најмирни земји се влошија за само 0,3% од 2008 година, додека 25-те најмалку мирни земји се влошија за речиси 19%.
Швајцарија го зазема третото место, потврдувајќи го својот углед како една од најстабилните и најбезбедните земји во светот.
Словенија се искачува за две места и станува едно од најпотценетите имиња на листата. Сместена помеѓу Австрија и Хрватска, таа се повеќе се препознава како мирна и визуелно привлечна европска дестинација.
Ирска го зазема петтото место, комбинирајќи ја својата добро позната топлина и гостопримство со стабилни индикатори за мир – нешто што посетителите долго време го чувствуваат, а го потврдуваат и статистичките податоци.
Австрија е шеста благодарение на својата богата култура, алпски предели и високо ниво на национална стабилност. Официјално се смета за една од најмирните земји во светот.
Португалија го зазема седмото место и се издвојува особено по ниското ниво на милитаризација, втора само по Исланд како втора најмалку милитаризирана земја во светот. Заедно со својата клима и крајбрежје, безбедноста дополнително ја зголемува неговата привлечност.
Сингапур е осми, одржувајќи го својот статус како еден од безбедносните и сигурносните критериуми во Азија. Нејзините перформанси се особено импресивни со оглед на високата густина на населението.
Финска се искачува на деветтото место, а нејзината слика за мирен живот во хармонија со природата јасно се рефлектира во податоците. Од езерата до поларната светлина, земјата успешно комбинира висок квалитет на живот со силни индикатори за мир.
Јапонија влегува во првите 10 на десеттото место, искачувајќи се за три места. Ова е едно од најголемите движења на овогодинешната листа. Извештајот истакнува подобрување од 25% во индикаторот за внатрешен конфликт, дополнително зацврстувајќи го угледот на Јапонија како безбедна и културно богата дестинација.
Зошто овие земји се најбезбедни во светот?
Вреди да се обрне внимание на тоа што ги прави овие земји најбезбедни места на планетата. Стив Килелеа ми рече дека сите десет земји делат исти клучни предности. Тоа се ниски нивоа на насилство, политичка стабилност, ефикасни институции, ниски нивоа на милитаризација и добри односи со соседите. Ова се фактори кои „се менуваат бавно и се градат со децении“, поради што рангирањата се менуваат многу малку од година во година.
Килелеа додава дека, забележувајќи дека Глобалниот индекс на мир го мери мирот, а не безбедноста на патниците во потесна смисла, „придобивките се јасно видливи во податоците. Економската цена на насилството во десетте најмирни земји во светот во просек изнесува само 2,2% од БДП, додека во десетте најпогодени земји достигнува 23,4%. За посетителите, ова значи ниски стапки на убиства, помало присуство на полиција и безбедни јавни простори, иако ниту еден индекс не може да гарантира патување без проблеми.“
Соединетите Американски Држави се рангирани на 134-то место, со пад од четири места. Според извештајот, причината е пад од 38,5% на индикаторот за политичка стабилност. Ова претставува најголема годишна промена на овој индикатор откако започна Глобалниот индекс на мир, додека политичкото насилство достигна највисоко ниво од 1970-тите.
Килеа нагласува една важна точка особено. Глобалниот индекс на мир го мери мирот во општеството, а не директната безбедност на патниците. Индексот вклучува фактори како што се вооружен конфликт, милитаризација, политичка стабилност и насилен криминал на национално ниво и никогаш не бил наменет како туристички водич или советник.
Добриот ранг на листата укажува на ниско ниво на насилство и стабилни институции. Ова секако има смисла за посетителите, но не ги зема предвид практичните ризици за време на патувањето, како што се безбедноста во сообраќајот, природните катастрофи или секојдневните проблеми како што се ситните кражби во туристичките области.
Зборувајќи за студијата за најбезбедните земји во светот, Килелеа заклучува дека „Индексот треба да се гледа како водич за основните услови за живот во општеството, а не како гаранција за лична безбедност, а патниците секогаш треба да се консултираат со официјалните препораки за патување на нивната влада“.
Глобалниот индекс на мир рангира 163 независни земји и територии според нивното ниво на мир, опфаќајќи 99,7% од светската популација. Користи 23 квалитативни и квантитативни индикатори за да го процени мирот во три области:
-ниво на општествена безбедност и сигурност
-степен на домашни и меѓународни конфликти
-степен на милитаризација.
(Forbes)
