Летната туристичка сезона е пред врата. Властите предупредуваат дека угостителската и туристичката индустрија се соочува со бројни предизвици, од кои најголем е недостигот на работна сила. Се очекува секторот да има недостиг од повеќе од 10.000 работници.
Овогодишната туристичка сезона ќе биде под влијание на геополитичките тензии и порастот на цената на керозинот. Се очекува помал број гости од Азија, но нивното отсуство би можело да се компензира со европски туристи, додека бројот на посетители од Соединетите Американски Држави исто така се зголемува. Сепак, промоцијата и маркетингот на потенцијалните пазари ќе треба дополнително да се интензивираат, нагласи Феџа Побегајло, директор на Туристичката и угостителската комора на Словенија (TGZS), на неодамнешниот настан организиран од Словенечката туристичка организација и партнерите по повод почетокот на летната туристичка сезона. Тој, исто така, посочи на растот на трошоците за работна сила, енергија, материјали и услуги.
Компаниите во овој сектор се соочуваат со дилемата дали да ги пренесат повисоките трошоци на крајните клиенти. Ова често не е можно бидејќи пазарот ги ограничува продажните цени, па и покрај повисоките приходи, профитот се намалува. Ова претставува сериозен ризик бидејќи ги намалува можностите за инвестирање, што дополнително влијае на падот на конкурентноста на глобалниот пазар – рече Побегајло, кој и покрај сè очекува добра сезона.
Според него, туристичките компании се целосно свесни за важноста на човечките ресурси. Според податоците на Ипес, просечните плати во туризмот се зголемиле за 48 проценти помеѓу 2019 и 2025 година, додека инфлацијата учествувала со приближно половина од тоа зголемување. Ова е значително зголемување на платите и е целосно оправдано, бидејќи работата мора соодветно да се вреднува. Покрај тоа, компаниите, колку што можат, се грижат за организацијата на работното време и се прилагодуваат на потребите на вработените – рече Побегајло и додаде дека многу се инвестира и во обука на вработените.
Најголемиот предизвик за секторот е сè уште недостатокот на работници, предупреди Секцијата за угостителство и туризам при Трговско-индустриската комора на Словенија. Според нивните проценки, во моментов недостасуваат повеќе од 10.000 вработени.
Угостителството и туризмот со години немаат соодветен персонал. Поради недостаток на работна сила, многу угостители беа принудени да го прилагодат своето работење, а еден од начините беше скратување на работното време на кафулињата и угостителските објекти – изјавија тие.
Тие ги поздравија минатогодишните измени на Законот за вработување, самовработување и работа на странци, со кои им се овозможи на странците сезонска работа во туризмот и угостителството. Сепак, тие сметаат дека регулативата треба дополнително да се прилагоди според примерот на сезонската работа во земјоделството, каде што е можно да се ангажира за пократок период врз основа на граѓанско-правен однос, додека во угостителството и туризмот тоа е можно само преку договори за вработување.
Долгорочните административни процедури за вработување странски работници, остануваат проблем. Како што наведуваат, процедурите траат толку долго што многу странски работници во меѓувреме наоѓаат работа во други земји од Европската Унија. Поради јазикот, работниците од Балканот се уште се најбарани во туризмот, но расте и бројот на вработени од Бангладеш, Индија, Непал и Филипините.
Покрај проблемите со работната сила, секторот бара и измени во трудовото законодавство за да се направи вработувањето пофлексибилно во периоди на зголемен обем на работа. Како пример, тие наведуваат посебна форма на договор за работа за време на ненајавени групи, свадби и слични настани. Тие исто така бараат ослободување од придонесите на работодавачите и вработените за работа во недели, празници и прекувремена работа, како и зголемување на бројот на часови дозволени за краткорочна работа од страна на членовите на потесното семејство и проширување на кругот на корисници на оваа можност.
(Blic)
Фото – Wikimedia
