Тешко парализиран човек, кој повеќе не може да движи речиси ниту еден дел од своето тело, сега може да „зборува“ благодарение на експериментален мозочен имплант.
Неговото семејство повторно може да го чуе неговиот глас, додека дигиталната верзија на тој глас ги кажува неговите мисли на глас.
Кејси Харел страда од напредна форма на амиотрофична латерална склероза (АЛС), што го прави неговиот природен говор многу тежок за разбирање за другите. Но, тој има многу да каже кога му се дава шанса.
Речиси две години мозокот на 47-годишникот е поврзан со постојано активен систем, кој ги претвора мозочните сигнали во текст, користејќи експериментална невропротеза.
Овој најсовремен интерфејс му овозможи на Харел да изрази повеќе од 183.000 реченици и речиси два милиони зборови.
Оваа футуристичка технологија бара хируршка имплантација на имплант во специфичен дел од мозокот. Електродните низи поставени таму можат да детектираат невролошка активност кога лицето се обидува да зборува, дури и ако не ја движи устата.
Харел се движи по екранот со очите. Неговиот фокус е претставен со бел кружен курсор и може да „кликне“ со својот ум.
Потребно е малку време за да се поврзе уредот наутро, со помош на негувател, но бидејќи е монтиран на инвалидска количка, декодерот може да го следи Харел во текот на целиот ден.
Му овозможува сам да испраќа е-пошта и текстуални пораки, да пребарува на интернет и да работи со полно работно време и покрај неговата медицинска состојба.
Можеби најважно е што може да комуницира со своите најблиски.
Дигиталниот глас што ги кажува неговите мисли е дизајниран да звучи слично на неговиот глас пред АЛС.
„Многу е трогателно да можам да ја гледам сопругата во очи кога ќе го чуе мојот глас и таа да го запомни, и да ѝ објаснам на ќерка ми, која навистина не се сеќава на времето кога разговарав со нив, како звучев порано“, сподели Харел преку системот.
Неговата приказна им дава надеж на научниците дека овие експериментални уреди всушност би можеле да функционираат во секојдневниот живот и на долг рок.
„Со години интерфејсите мозок-компјутер беа уреди за доказ за концепт што постоеја само во строго контролирани истражувачки лаборатории. Оваа работа покажува дека можеби сме преминале важен праг, дозволувајќи му на парализирано лице да зборува на свој начин“, вели неврохирургот Дејвид Брандман, еден од водечките истражувачи на студијата и коавтор од Универзитетот во Калифорнија, Дејвис (UCD).
Харел учествува во тековно пилотско клиничко испитување од страна на Брандман и неговиот тим во САД наречено BrainGate 2.
Оваа прелиминарна студија е дизајнирана да ја тестира безбедноста и изводливоста на нов интерфејс мозок-компјутер кај параплегичари кои имаат тешки говорни нарушувања или не се во можност да ги користат рацете.
Технологијата е развиена на Универзитетот во Калифорнија, Дејвис, во соработка со експерти од Универзитетот Браун и Општата болница Бригам и жени во Масачусетс.
(Science Alert)
