Инженери од Универзитетот Тексас во Остин развија иновативна јакна која може да собира вода за пиење директно од околниот воздух. Технологијата нуди потенцијално решение за војници, планинари, земјоделски работници и работници во итни случаи, кои работат далеку од сигурни извори на вода.
Во срцето на иновацијата е специјална ткаенина направена од хидрогел добиен од биомаса. За разлика од конвенционалните системи, кои користат многу енергија за ладење, оваа јакна користи процес на сорпција-десорпција. Текстилот содржи хигроскопски сорбент, материјал со силен афинитет кон водена пареа, кој апсорбира влага од атмосферата дури и при релативно ниски нивоа на влажност.
Наместо ткаенината едноставно да апсорбира вода, специјалниот дизајн ја транспортира собраната влага до посебни единици за собирање. Откако ќе се наполнат, овие единици се ставаат во колектор, каде што се загреваат со сончева светлина или дури и со телесна топлина. Топлината го активира процесот на десорпција, ослободувајќи ја заробената водена пареа во компактна комора за кондензација, каде што се претвора во течна, вода за пиење.
„Развивањето на таков систем за носење имаше голем број сложени инженерски предизвици. Изборот на вистинскиот сорбент беше клучен. Материјалот мораше брзо да апсорбира вода, чисто да ја ослободува под благо загревање, да издржи бројни циклуси на навлажнување и сушење без деградација и да остане доволно флексибилен за да не ја загрози удобноста на облеката. Интегрирањето на системот во јакна бараше внимателна рамнотежа на тежината и термичката регулација.“ објасни Гуихуа Ју, еден од авторите на студијата.
„Доколку надворешниот слој беше непропустлив, тој ќе ја заробеше потта и ќе ја покачеше телесната температура на носителот. Затоа, дизајнот мораше да овозможи изложеност на сорбентот на околниот воздух, а сепак да обезбеди удобност. Подеднакво важен е и ризикот од контаминација. Воздухот во индустриските или пожарно погодените области може да содржи честички, испарливи органски соединенија и тешки метали, кои сорбентот можеше да ги апсорбира заедно со водената пареа. Затоа, интегрираната фаза на филтрација е клучна безбедносна компонента, а не само додаток“ додава тој.
За време на тестирањето јакната можела да произведе помеѓу 400 и 900 милилитри вода за пиење дневно, во зависност од нивото на влажност. Според истражувачите, овој текстил бил од три до десет пати поефикасен од конвенционалните материјали за собирање вода.
Гуихуа Ју, еден од авторите на студијата објавена во списанието Scientific Advances, ја објасни мотивацијата на тимот.
„Сакавме повторно да размислиме за формата на технологијата. Ако самата ткаенина може да собира вода од воздухот, тоа отвора сосема нова насока за личен и пренослив пристап до вода.“ рече Ју.
Истражувачите истакнуваат дека истата технологија би можела да се примени и на други предмети, како што се ранци, шатори или засолништа за итни случаи. Потенцијалните примени се широки, од воена логистика и операции за пребарување и спасување до хуманитарна помош во региони со уништена водна инфраструктура, особено во делови од Северна Африка, Блискиот Исток и Супсахарска Африка.
(24sata)
(Belair Fashions)
