Авиокомпаниите имаат нов, неочекуван херој. Тој им дојде во форма на лекови со GLP-1 (Оземпик, Вегови, Мунџаро), односно лекови што многумина во светот ги користат за слабеење. Која е врската помеѓу овие две приказни?цПа… колку се полесни патниците, толку помалку гориво ќе користат авиокомпаниите и со тоа ќе заштедат огромни суми, според анализата објавена од Jefferies Research Services, американска мултинационална независна инвестициска банка и фирма за финансиски услуги. Едноставно кажано, послабо општество е еднакво на помала потрошувачка на гориво.
„Има сосема смисла тежината на патниците да влијае на трошоците на авиокомпаниите“, изјави за New York Times во статија објавена минатата недела Шила Кахјаоглу, аналитичар за акции во Jefferies и автор на студијата. За жал, анализата го вклучуваше само американскиот пазар. Извештајот покажа дека „Американ ерлајнс“, „Делта ерлајнс“, „Саутвест ерлајнс“ и „Јунајтед ерлајнс“ – најголемите превозници во САД – би можеле да заштедат вкупно 580 милиони долари годишно на трошоци за гориво поради патниците што користат GLP-1, според „Тајмс“.
„Со оглед на тоа што лекот сега е достапен во форма на таблети, а стапките на дебелина опаѓаат, пошироката употреба би можела да има дополнителни импликации за компаниите“, рече Кахјаоглу, објави „Лос Анџелес тајмс“. Намалувањето на тежината на патниците за само 10 проценти би можело да заштеди дури 1,5 проценти на трошоци за гориво, што пак би ја зголемило заработката за 4 проценти, според нејзиниот извештај.
За да се стави во перспектива бројот на возрасни Американци кои моментално користат некаков вид лекови за слабеење, „Њујорк тајмс“ се повика на истражување од KFF, непрофитна организација што спроведува анкети. „Околу еден од осум возрасни (12 проценти) велат дека моментално земаат лек GLP-1 како Оземпик или Вегови за да ослабат“, се вели во студијата од ноември 2025 година, додавајќи дека иако некои од тие луѓе го користат лекот за лекување на хронични состојби, тоа е зголемување во споредба со само 18 месеци.
А дебелината на патниците, или поточно, ширината на нивниот струк, е еден од параметрите на кои авиокомпаниите никогаш не можеле да влијаат. Во текот на изминатите неколку децении, дебелината е проблем со јавното здравје не само во Америка, туку и во Европа, вклучително и во Хрватска. Само во Америка, стапката на дебелина кај возрасните ќе достигне речиси 40 проценти во 2022 година.
Историски гледано, авиокомпаниите биле опседнати со одржување на ниски трошоци и веќе презеле креативни чекори за да ги намалат своите оптоварувања. Во 2018 година, Јунајтед почна да го печати своето списание за летови на полесна хартија – потег што му заштеди на превозникот околу 290.000 долари годишно во трошоци за гориво во тоа време. Веројатно ќе има уште поголеми заштеди од 2024 година, кога „Јунајтед“ постепено го укина своето списание во авионот. Истиот превозник, исто така, се префрли на полесна количка за пијалоци. За други компании, префрлањето од хартиени прирачници за летање на електронски таблети, или оние екрани што ги гледаме кога летаме, ја намали тежината на авионите за приближно 36 килограми. Овој потег заштеди 576.000 галони гориво годишно, се вели во извештајот.
Што се однесува до намалувањето на бројот на авиони, можеме да го погледнеме и нашиот пазар и превозникот што многумина сакаат да го мразат поради контроверзните политики. Станува збор за „Рајанер“. За да ги направи авионите полесни, „Рајанер“ воведе голем број мерки за заштеда на тежина, како што се отстранување на џебовите на потпирачите за грб, намалување на количината мраз во авионите, користење дигитални карти за влегување во авион, па дури и охрабрување на персоналот да внимава на својата тежина. Сето ова со цел да се намалат трошоците за гориво и да се зголеми ефикасноста на нивниот нискобуџетен бизнис модел. Тие, исто така, купија нови авиони кои имаат повеќе седишта и подобра потрошувачка на гориво.
Користејќи го Боинг 737 Макс 8 како пример, Кахјаоглу пресметал дека ако авионот превезува 178 патници кои тежеле просечно 81 килограм, вкупната тежина на авионот, вклучувајќи гориво и товар, би била приближно 82.000 килограми. Но, ако тие патници изгубат просечно 10 проценти од својата тежина и достигнат просечно 72 килограми, вкупниот товар би бил полесен за околу 1.450 килограми.
За „Американ“, „Делта“, „Саутвест“ и „Јунајтед“ – за кои се очекува да користат приближно 16 милијарди галони гориво по цена од приближно 38,6 милијарди долари во 2026 година – таа разлика во тежината би можела да се претвори во заштеда на гориво од околу 580 милиони долари годишно, се проценува во извештајот.
Друга работа што им оди во прилог на авиокомпаниите е појавата на апчиња за слабеење. Имено, идејата да си инјектирате средство за слабеење не е привлечна за многумина. Но, лековите GLP-1 не само што влијаеја на авиоиндустријата. Бидејќи предизвикуваат помалку апетит, американските синџири на ресторани мораа да се прилагодат на новите пазарни правила. Многумина беа принудени да ги „редизајнираат“ своите менија, односно да им нудат на клиентите помали порции по пониски цени, без оглед на тоа дали земаат лекови.
„Смути Кинг“ е меѓу рестораните што ја започнаа оваа мала револуција уште во 2024 година, воведувајќи мени GLP-1 со смутија богати со протеини и влакна и со нула грама додаден шеќер. Сега се чини дека некои од најголемите имиња во американската гастрономија го следеа примерот.
(Poslovni dnevnik)
Фото –
