Ормутскиот теснец, една од најважните светски бродски артерии, низ која минуваат огромни количини нафта, игра и помалку видлива, но подеднакво важна улога во глобалното производство на храна.
Овој тесен премин помеѓу Персискиот Залив и Оманскиот Залив е клучна точка за глобалната трговија со минерални ѓубрива.
Секое сериозно нарушување на превозот низ теснецот веќе почнува да ги зголемува цените на ѓубривата и да предизвикува загриженост за потенцијалните последици за глобалното земјоделско производство.
Според аналитичарите на пазарот на стоки, околу една третина од светската трговија со ѓубрива по море поминува низ Ормутскиот теснец. Земјите од Персискиот Залив се исто така меѓу најголемите извозници на клучни состојки за производство на храна.
Се проценува дека производителите во регионот учествуваат со околу 43 до 49 проценти од глобалниот извоз на уреа, додека тие учествуваат со околу 30 проценти од глобалниот извоз на амонијак. Покрај тоа, пристаништата во Заливот обработуваат околу 44 проценти од светската трговија со сулфур по море, клучен влез за производство на ѓубрива.
Азотните ѓубрива, како што се уреа и амонијак, се клучни за високи земјоделски приноси. Нивното производство во голема мера зависи од евтиниот природен гас, кој земјите од Заливот го имаат во големи количини. Речиси целиот извоз на овие производи од Катар, Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати и Иран мора да помине низ Ормутскиот теснец.
Тензиите во регионот веќе почнаа да имаат опипливи последици врз пазарот. Цените на ѓубривата се зголемија за околу 30 проценти од крајот на февруари, додека некои бродови што носат ѓубрива остануваат заглавени во пристаништата во Персискиот Залив. Ова дополнително ги забавува испораките во време кога многу земји влегуваат во клучниот период на пролетно садење.
Некои земји во Азија и Латинска Америка веќе го чувствуваат најголемиот удар. Цените на ѓубривата растат во Индија, Пакистан и Бангладеш, додека недостигот на гас дополнително влијае на домашните фабрики. Бразил, еден од најголемите производители на соја во светот, се соочува со зголемување на трошоците за ѓубрива што ја загрозува неговата профитабилност.
Кина и земјите од Југоисточна Азија исто така гледаат сличен тренд, со зголемување на цените на ѓубривата. Во делови од Африка експертите предупредуваат дека потенцијалните недостатоци би можеле дополнително да ја влошат веќе кревката безбедност на храната.
Аналитичарите предупредуваат дека секое поголемо затворање или продолжено прекинување на превозот низ Ормутскиот теснец би можело да има страшни последици: од зголемување на цените на ѓубривата до пад на земјоделското производство и зголемување на цените на храната низ целиот свет.
(Klix.ba)
(фото: Flickr)
