Додека вештачката интелигенција го менува начинот на кој работиме и создава страв дека многу работни места би можеле да исчезнат, европскиот пазар на труд покажува поинаква слика. Најголемиот проблем за компаниите повеќе не е недостатокот на работни места, туку недостатокот на луѓе што ќе ги пополнат.
Од индустриски работници до ИТ специјалисти, од здравствени работници до наставници – во 2026 година Европа не бара само „работни места на иднината“, туку и луѓе што ќе ја одржат економијата во функција денес. Според анализата на BestBrokers, врз основа на податоци од Евростат и европската мрежа за вработување EURES, работодавците низ Европа објавиле повеќе од 10 милиони слободни работни места помеѓу април 2025 година и март 2026 година.
Најбараната занимање група биле технички работници – за нив имало дури 731.953 достапни позиции, што ги прави најголем барател на работа во Европа. Иако вештачката интелигенција, програмерите и дигиталните вештини се главна тема на разговор во последните години, податоците покажуваат дека европската економија има многу поширок проблем. Најголемата побарувачка не е за инженери за вештачка интелигенција, туку за луѓе кои произведуваат, поправаат, градат и управуваат со системите без кои економијата не може да функционира.
По техничките работници, најбарани се:
-административни и канцелариски специјалисти – 630.033 отворени работни места,
-металски работници и работници во машинството – 596.701,
-оператори на машини и постројки – 522.808,
-возачи и транспортни работници – 519.386.
Заедно, овие професии сочинуваат речиси три милиони слободни работни места низ Европа. ИКТ специјалистите, иако се меѓу најбараните, се рангираат само на шестото место, со околу 375.070 отворени работни места. Пораката е јасна: Европа не бара само луѓе за развој на нови технологии, туку и оние кои ќе ја одржуваат индустријата, логистиката, инфраструктурата и секојдневниот живот.
Најголем број технички работници бараат индустриски најсилните европски економии. Во Германија, Франција, Австрија, Чешка и вп Романија техничките работници се професијата со најголем број отворени работни места. Од друга страна, Финска има најголема побарувачка за ИКТ специјалисти – компаниите имаат потреба од повеќе од 20.000 луѓе во оваа област. Здравството станува еден од најголемите предизвици за стареечката Европа. Шведска, Швајцарија, Норвешка и Лихтенштајн бележат најголема побарувачка за здравствени работници, додека наставниците се меѓу најбараните во Полска, Бугарија и Естонија.
Туризмот и услугите, исто така, остануваат силни двигатели на вработувањето. Работниците во секторот за лични услуги се најбарани во Шпанија, Португалија, Малта, Данска, Словачка, Унгарија и Исланд.
Иако проблемите на Јужна Европа често се дискутираат, токму земјите од овој регион забележаа силен раст на вработеноста. Шпанија го зголеми бројот на вработени за околу 430.000 луѓе за само една година, што е најголемо зголемување во Европа.
Следни се:
-Португалија со 82.000 нови вработени,
-Грција со 34.000,
-Хрватска со 16.000,
-Кипар со 12.000.
Вкупно, овие земји додале околу 574.000 вработени. Најголем пад е забележан во Турција, која изгуби околу 392.000 вработени помеѓу првиот квартал од 2025 година и првиот квартал од 2026 година. Пад на бројот на вработени е забележан и во Германија (-32.000), Италија (-24.000) и Словачка (-25.000).
Кога се гледа процентот на раст на вработеноста, најголемите европски економии не се најуспешни. Кипар ја зголеми вработеноста за 2,52 проценти, додека Малта ја зголеми вработеноста за 2,22 проценти, ставајќи ги на врвот на листата на најбрзо растечки пазари на труд.
Двете земји во голема мера се потпираат на странски работници, но и на сектори како што се туризмот, транспортот и услугите. Спротивно на тоа, земјите со најголем пад на вработеноста се Унгарија (-1,34 проценти), Турција (-1,32 проценти), Словенија (-0,93 проценти), Словачка (-0,98 проценти) и Србија (-1,14 проценти). Демографското стареење, одливот на работна сила и побавниот економски раст сè повеќе вршат притисок врз земјите од Централна и Југоисточна Европа.
Еден од најголемите парадокси на европскиот пазар на трудот е тоа што земјите со голем број слободни работни места истовремено доживуваат пад на вработеноста. Холандија е одличен пример. Таа има една од највисоките стапки на вработеност во Европа – 83,3 проценти – но и најголем број огласи за работа, дури 2,83 милиони.
Германија е во слична ситуација. Бројот на вработени е малку намален, но компаниите бараат повеќе од 2,4 милиони работници. Сличен јаз постои и во Шведска, која има повеќе од 285.000 слободни работни места со раст на вработеноста од само 32.000 луѓе, и во Белгија, каде што има повеќе од 1,2 милиони отворени работни места. Проблемот за европските компании не е недостатокот на работни места, туку недостатокот на квалификувани луѓе.
Иако вештачката интелигенција стана симбол на промените на пазарот на трудот, податоците покажуваат дека најголемите предизвици не се наоѓаат во само во дигиталните професии. Европа има две главни задачи истовремено: да пронајде луѓе кои можат да ги поддржат традиционалните индустрии и да развие експерти кои ќе овозможат технолошки развој. Со други зборови, иднината на работата нема да им припаѓа само на програмерите и експертите за вештачка интелигенција. Ќе бидат потребни и техничари, медицински сестри, возачи, наставници, инженери и занаетчии.
Во ерата на вештачката интелигенција, можеби најголемата вредност нема да биде само можноста за создавање нова технологија – туку можноста за наоѓање луѓе кои знаат како да ја користат.
Поради растечкиот недостиг на работна сила, Европската Унија го лансираше и EU Talent Pool, платформа дизајнирана да ги поврзе европските компании со работници од земји надвор од ЕУ. Ова покажува дека прашањето на работната сила повеќе не е краткорочен проблем, туку стратешки предизвик за економијата на континентот. Европа не останува без работни места во 2026 година. Таа останува без луѓе кои можат да ги работат. И во оваа трка, оние кои ќе ги развијат вештините што ги бара пазарот со текот на времето ќе имаат најголема корист.
(Bizlife)
(фото: Easy Peasy AI)
(фото: )
