Лек создаден со помош на вештачка интелигенција покажа рани знаци дека потенцијално може да го забави процесот на стареење, според студија објавена во списанието Nature Biotechnology. Лекот, познат како „рентосертиб“ (rentosertib), е развиен од компанијата Insilico Medicine, која е специјализирана за откривање и развој на лекови со помош на вештачка интелигенција.
Уште од самиот почеток Insilico изјави дека „рентосертиб“ е создаден за лекување на пациенти со хронични белодробни заболувања и за продолжување на нивниот животен век. Во студијата компанијата покажа дека нејзиниот лек успешно ги намалил одредени биолошки маркери за стареење – мерени со помош на т.н. „часовници на стареење“ – кај мала група пациенти.
„Часовниците на стареење“ служат како мерило за животната фаза на поединецот, делувајќи како показател за проценка на морбидитетот и морталитетот. Многу од овие часовници се развиени со користење на вештачка интелигенција за анализа на податоци од различни извори – како што се биомаркери во крвта, физиолошки показатели и психолошки проценки – со цел да се одреди биолошката „возраст“ што ја одразува целокупната здравствена состојба на лицето.
Меѓу 42-та учесници во студијата, Insilico утврди дека лекот ја намалил биолошката возраст во текот на 12-неделното испитување, додека кај оние што примале плацебо или воопшто не биле третирани, возраста се зголемила или останала непроменета. Компанијата користела шест различни „часовници на стареење“ и забележала доволно промени кај сите нив за да заклучи дека лекот може да влијае на комплементарни димензии на биолошкото стареење.
Колку навистина се корисни овие часовници на стареење? Тоа останува предмет на дебата. Постојат неколку варијанти на овие часовници, а секоја од нив применува различен пристап. Најраните верзии, развиени пред повеќе од една деценија, ја следат метилацијата – процес што вклучува хемиски промени во ДНК. Поновите модели се фокусираат на протеомиката, односно мерењето на протеините во крвта; студија од 2024 година покажа дека тие можат да се користат за да се утврди дали лицето е изложено на поголем ризик од болести поврзани со стареењето.
Иако некои истражувачи сметаат дека овие сеопфатни мерења би можеле да бидат корисни, претстои уште долг пат пред тие да станат навистина значајни маркери. Научниците се обидуваат да ја унапредат оваа област и да ја подобрат точноста за таквите алатки да можат да се користат за истражувачки цели, но сè уште не постои единствено мерење што служи како универзално прифатен показател за стареењето.
Некои лекари предупредуваат дека потпирањето на овие показатели би можело да доведе до погрешни интервенции – како што се обидите да се забават маркерите на стареење на начини што всушност го попречуваат регенеративниот одговор на организмот. Покрај тоа, рентосертиб е сè уште далеку, не само од спречување на стареењето, туку и од добивање регулаторно одобрение.
(Bug.hr)
(фото: Easy Peasy AI)
