Научниците открија еден од механизмите преку кои кафето потенцијално го подобрува здравјето и го продолжува животот, а кофеинот се чини дека игра само мала улога во ова. Главниот придонес за наводните својства на кафето против стареење се припишува на растителните соединенија, бидејќи зрното кафе е плод на растение.
Познато е дека љубителите на кафе живеат подолго во просек и имаат помала веројатност да страдаат од хронични болести поврзани со стареењето, како што се ракот, кардиоваскуларните заболувања и деменцијата, но претходните истражувања беа во голема мера набљудувачки и не понудија јасен биолошки механизам.
Нова студија од Универзитетот Тексас А&М сугерира дека соединенијата во кафето можат да го подобрат здравјето со врзување за рецептор наречен NR4A1, протеин кој ја регулира генската активност како одговор на биолошкиот стрес и други стимули.
„Кафето има добро познати својства за подобрување на здравјето. Она што го покажавме е дека некои од овие ефекти може да бидат поврзани со начинот на кој соединенијата на кафето комуницираат со овој рецептор, кој е вклучен во заштитата на телото од оштетување предизвикано од стрес.“ објаснува биохемичарот Стивен Сејф.
Како „сензор за хранливи материи“, NR4A1 реагира на внесувањето храна со модулирање на голем број процеси во телото, вклучувајќи воспаление, метаболизам и поправка на ткивата. Претходните истражувања покажаа дека неговата експресија кај луѓето и глувците се намалува со возраста, што може да ја зголеми подложноста на болести.
„Ако оштетите речиси секое ткиво, NR4A1 реагира за да ја намали таа штета. Ако го отстраните овој рецептор, штетата е поголема.“ вели Сејф.
За студијата, научниците изложиле различни видови клетки, вклучувајќи линија на човечки рак и глувчешки макрофаги, на кафе и специфични соединенија на кафе.
Тие откриле дека некои соединенија на кафе се врзуваат за NR4A1 и го инхибираат растот на клетките на ракот. Кога рецепторот NR4A1 бил отстранет од клетките, овие соединенија немале ефект, што ја потврдува нивната улога. Исто така, е откриено дека некои соединенија во кафето го потиснуваат воспалителниот одговор посредуван од белите крвни клетки.
Изненадувачки, иако кофеинот често се смета за главен фактор, се чини дека не е примарна состојка одговорна за овие специфични здравствени ефекти на кафето.
„Кофеинот се врзува за рецепторот, но во нашите модели не покажува значајна активност. Полихидроксилните и полифенолните соединенија се многу поактивни.“ вели Сејф.
Кафето содржи повеќе од 1.000 хемиски состојки, вклучувајќи хлорогена киселина и кофеинска киселина, што го прави исклучително комплексен пијалок.
Иако студиите за клетките се корисни за идентификување на молекуларните патишта, тие не можат целосно да објаснат како овие соединенија функционираат во човечкото тело.
„Сè уште имаме многу работа да направиме. Ја воспоставивме врската, но треба подобро да разбереме колку е важна.“ вели Сејф.
Познато е дека соединенијата на кафето влијаат и на здравјето на други начини, како што се директно инхибирање на ензимите, посредување во имунолошките процеси и менување на цревниот микробиом. Поради овие комбинирани механизми, оние што пијат кафе може да доживеат здравствени придобивки слични на оние што се гледаат кај вегетаријанците и популациите од Сината зона, иако кафето е само еден дел од нивната исхрана.
Бидејќи NR4A1 е поврзан со различни нарушувања и процеси на стареење, тој претставува интересна цел за идните терапии. Истражувачите сега проучуваат како синтетичките соединенија што го таргетираат NR4A1 би можеле да се користат за борба против ракот и други болести.
И покрај овие наоди, индивидуалните реакции на кафето варираат, а сегашните препораки за консумирање остануваат непроменети. Важно е да се запомни дека корисните соединенија, не само од кафето, туку и од овошјето и зеленчукот, можат да се добијат само преку балансирана исхрана. Студијата, објавена во списанието Nutrients, не одговара на вековното прашање: „Дали треба да испијам уште една шолја?“
(Science Alert/Index.hr)
