Планот на француската влада да наплаќа до 16 пати повеќе за студенти кои не се од ЕУ предизвика реакција и поширока европска дебата за финансирањето на високото образование.
DW анализираше како различните европски земји ги регулираат школарините за домашни и странски студенти, и во рамките на ЕУ и надвор од неа.
1.Во Франција програмата „Изберете Франција за високо образование“, објавена минатиот месец, има за цел да стави крај на практиката според која универзитетите честопати ги ослободуваа странските студенти од универзитети кои не се од ЕУ од повисоки школарини. Од академската 2026/27 година повеќето студенти кои не се од ЕУ ќе плаќаат 2.895 евра за додипломски студии и 3.941 евра за магистерски студии, што е 16 пати повеќе во споредба со претходните цени. Се очекува мерката да генерира околу 250 милиони евра годишно за универзитетите. Одлуката предизвика критики од студентските организации, кои предупредуваат дека го поткопува принципот на еднаков пристап до образование и воведува систем во кој образованието сè повеќе зависи од државјанството и финансиската моќ.
Од друга страна, некои академски економисти истакнуваат дека универзитетите се под финансиски притисок и дека бесплатното образование го отежнува привлекувањето и задржувањето на квалитетен наставен кадар.
2.Во Холандија студентите од ЕУ плаќаат околу 2.500 евра годишно, додека меѓународните студенти плаќаат помеѓу 13.000 и 32.000 евра, во зависност од програмата. Иако голем број од нив остануваат во земјата по студиите, овој процент се намалува со текот на годините, што ја натера владата да ги ограничи програмите на англиски јазик и да го намали бројот на меѓународни студенти.
3.Обединетото Кралство има долгогодишен систем на универзитетски школарини, при што меѓународните студенти плаќаат до 44.000 евра годишно, додека домашните студенти плаќаат значително помалку. Сепак, земјата продолжува да привлекува голем број студенти и да генерира значителни економски приходи.
4.Швајцарија се разликува од повеќето европски земји и планира да ги изедначи школарините за домашните и меѓународните студенти, додека во повеќето земји од ЕУ разликите се сè уште значајни
5.Во Германија трошоците се меѓу најниските и се движат од 200 до 500 евра по семестар, без оглед на потеклото на студентот.
6.Во Шпанија и Португалија школарините се поумерени, но сè уште постои разлика помеѓу домашните и меѓународните студенти.
7.Австрија, Хрватска, Ирска, Грција и Шведска имаат различни модели, од ниски до значително повисоки школарини за студенти кои не се од ЕУ.
Во поранешна Југославија се применуваат комбинирани модели и договори за реципроцитет, па студентите од регионот често студираат под исти услови како и домашните студенти. Во Србија, Хрватска, Босна и Херцеговина и Црна Гора цените и условите значително варираат, но регионот останува релативно конкурентен во споредба со западноевропските универзитети, особено за студии на англиски јазик.
(Kamatica)
(фото: Pexels)
