Државниот центар за податоци во Крагуевац ја зголеми потрошувачката на електрична енергија во градот за една четвртина, а кога ќе работи со полн планиран капацитет, би можел да троши речиси иста количина електрична енергија како целиот Крагуевац без Центарот за податоци.
Професорот Бранимир Гргур од Универзитетот во Белград во текст за порталот „Први први на скала“ истакна дека Србија може да се соочи со значителен недостиг на електрична енергија наменета за населението и индустријата со интензивирање на изградбата на центри за податоци.
Државниот центар за податоци во Крагуевац моментално работи со инсталирана моќност од околу 14 мегавати (MW), а доколку работи континуирано во текот на целата година, што е неопходно за постојан пристап до информации, годишната потрошувачка на електрична енергија би изнесувала околу 123 гигават-часови (GWh).
Србија годишно произведува приближно 35-37 терават-часови (TWh) електрична енергија, така што моменталната потрошувачка на центарот за податоци во Крагуевац претставува само околу 0,34 проценти.
Со планираното проширување на центарот за податоци на 40–56 MW, потрошувачката на електрична енергија би се зголемила на 350 до 491 GWh годишно, што значи дека целосно развиен центар за податоци би можел да потроши приближно 1–1,4 проценти од вкупното производство на електрична енергија во Србија.
Потрошувачката на идниот центар за податоци од 56 MW би одговарала на приближно 2,5 проценти од годишното производство во термоцентралите TENT A и TENT B, или околу 4,5 проценти од производството во хидроцентралата Ѓердап.
Гргур, исто така, наведува дека сегашниот центар за податоци од 14 MW веќе додава околу 25 проценти на постојната потрошувачка на градот Крагуевац, кој годишно троши околу 400-550 GWh електрична енергија.
„Центарот за податоци го зголеми електричното оптоварување на Крагуевац за приближно една четвртина. Доколку се прошири на 40 MW, потрошувачката би се зголемила на околу 70 проценти, а доколку достигне 56 MW на околу 98 проценти. Затоа, целосно развиен центар за податоци би можел да потроши речиси иста количина електрична енергија како и целиот Крагуевац без него“, рече Гргур.
Доколку продолжи растот на вештачката интелигенција, „облачната“ (облачна) инфраструктура и дигиталните услуги, Гргур проценува дека е реално да се очекува дека сите големи центри за податоци во Србија заедно би можеле да потрошат 1-2 TWh годишно во текот на следната деценија, што би претставувало приближно 3-6 проценти од денешното вкупно производство на електрична енергија во Србија.
Гргур наведува дека целото производство на електрична енергија во реверзибилната хидроцентрала Бистрица би се користело за снабдување на центрите за податоци.
Денешната потрошувачка на центрите за податоци од 123 GWh годишно приближно претставува околу шест проценти од вкупното производство од ветерна и сончева енергија, што во моментов изнесува од 1,8 до 2,3 TWh годишно.
„Со оглед на релативно бавната изградба на нови капацитети на ветерни генератори и соларни електрани, во однос на очекуваната забрзана инсталација на центри за податоци, голем дел од таквата енергија би се користел само за снабдување на центри за податоци“, рече Гргур.
Бидејќи речиси целата електрична енергија во серверите се претвора во топлина, Гргур додава дека големите центри за вештачка интелигенција и облак стануваат не само електрична енергија, туку и сериозен урбан и термички фактор, особено во лето, поради дополнителното загревање на воздухот, потребата од ладење, зголемената потрошувачка на вода, прегревањето на делови од градот – таканаречени урбани топлински острови, односно тие доведуваат до значителни еколошки последици.
Гргур, исто така, истакнува дека во последниве години, Србија сè повеќе се префрла од извозник во увозник на електрична енергија, особено во текот на зимата и сушните години, и дека повремено мора да увезува по неколку GWh дневно во критичните периоди.
Глобалните центри за податоци, кои се користат за централизирано складирање, обработка и дистрибуција на огромни количини на податоци, потрошиле околу 415 TWh електрична енергија во 2024 година (околу 1,5 проценти од вкупната потрошувачка на електрична енергија во светот), додека до 2030 година се очекува да се удвои на 1.000-1.300 TWh годишно. Главен двигател на овој експоненцијален раст е експанзијата на вештачката интелигенција, која троши значително повеќе енергија од традиционалното пресметување.
Гргур додава дека некои стари термоелектрани на јаглен и природен гас во Европа наскоро би можеле да станат центри за податоци, што би им дало на технолошките гиганти брз пристап до извори на електрична енергија и вода за ладење, а операторите на електраните би ги избегнале високите трошоци за затворање на нивните електрани.
(Nova ekonomija)
Фото -Raw pixel
