Денес завршува веќе продолжениот рок за завршување на проектот за автономни возила на „Проект 3 Мобилност“, подоцна преименуван во „Верн“. Римац имаше три обврски: развој на целосно автономно електрично возило од петта категорија на автономија, развој и изградба на специјализирана инфраструктура за автономни и електрични возила интегрирани со јавниот градски превоз, како и развој на софтверска платформа за управување со целиот систем.
Веќе продолжениот рок за завршување на проектот за автономни возила на компанијата „Проект 3 Мобилност“, подоцна преименувана во „Верн“, истекува утре. Првичниот рок, договорен во рамките на Националната програма за закрепнување и отпорност, преку која беше финансиран проектот, беше во март оваа година, за надлежното Министерство за море, транспорт и инфраструктура да одобри петмесечно продолжување.
„Министерството за море, транспорт и инфраструктура не добило барање за дополнително продолжување на рокот. Имплементацијата на проектот трае до крајот на август 2026 година. После тоа, во рок од еден месец, корисникот поднесува извештај за сите спроведени активности, направените трошоци и конечно постигнатите резултати. Врз основа на тој извештај, надлежните органи прават конечна евалуација на проектот, односно проценка на она што е успешно исполнето во проектот“, изјавија од Министерството за транспорт, врски и инфраструктура за „Вечерњи лист“.
Мате Римац, се чини, не успеал. Автономно возило од петта категорија не е развиено и услугата не се нуди на хрватските патишта. Дури и соработката со кинеските „Пони.аи“ и „Убер“, за која компанијата нагласува дека не била финансирана со европски пари, не резултирала со возило од петта категорија. Покрај тоа, станува збор за возило во кое секогаш мора да биде присутен возач-оператор, што дури може да го класифицира како возило од четврта категорија само во најдобар случај.
Неодамна, услугата за превоз за овие возила почна да се нуди преку апликацијата Uber, но таа не може да се нарача самостојно, туку е вклучена во услугите UberX или Comfort и возилото ќе пристигне доколку е достапно. Корисникот мора да биде во центарот на Загреб, а нема влијание врз изборот на тип на возило. Прашањето е што всушност добија како граѓани, со оглед на тоа што услугата не е премногу различна од стандардната. Услугата официјално беше лансирана пред нешто повеќе од десет дена и може да се подобри со текот на времето. Кога беше воведен NPOO, со автономна такси услуга како еден од проектите, јасно беше наведено што се очекува.
„Целта на проектот е да се развие и имплементира целосно нов екосистем на урбана мобилност (односно таканаречениот MaaS – мобилност како услуга), тесно интегриран со јавниот градски превоз, кој ќе се состои од три клучни компоненти неопходни за целосно автономните возила да функционираат и да учествуваат во сообраќајот.“
Тие се, соодветно: целосно автономно електрично возило од петта категорија на автономија, развој и изградба на специјализирана инфраструктура за автономни и електрични возила интегрирани со јавниот градски превоз и развој на софтверска платформа за управување со целиот систем, според јавно достапниот документ.
Ниту една од трите точки досега не е исполнета. Исто така, беше напишано и за центарот за овие возила, кој би се наоѓал на улицата Хорваќанска во Загреб, но нема информации дека нешто се случува во тој дел од градот. Документот содржи и прецизен преглед на трошоците. Планираните вкупни трошоци за проектот изнесуваат 3,411 милијарди куни. Средства во износ од 1,485 милијарди куни се планира да се доделат преку RRF.
Со оглед на тоа што, како што е наведено, во согласност со правилата за државна помош, нема да биде можно да се финансира вкупниот износ на инвестицијата, стануваше збор за планирана сума од речиси 200 милиони евра, од кои беа одобрени 179,5 милиони евра. Тоа беше најголемиот единечен износ доделен на приватна компанија преку NPOO.
Вкупната вредност на проектот беше проценета на 535 милиони евра. Во известувањето од 2023 година е наведено дека корејската KIA Motors е исто така партнер во проектот, а се очекуваше дека и други инвеститори ќе се приклучат на проектот. Од судскиот регистар може да се види дека ова се случило, бидејќи ко-сопственоста на компанијата вклучува цела низа лица и компании, од кои KIA останува најистакната.
Дека компанијата добила 89,74 милиони евра европски пари може да се види од пријавениот биланс. Сепак, само 8,8 милиони евра се прикажани во билансот на состојба преку одобрување на трошоци од барањето за враќање на средствата, што значи дека таквата сума од доделените средства добиени досега е оправдана. Тоа е околу десет проценти.
Како што стојат работите сега, Project 3 Mobility ќе мора да врати околу 90 проценти од парите добиени досега, што го поставува прашањето каква е иднината и целта на компанијата ако нема повеќе европски пари.
(B92)
Фото- Rimac веб страница
