Потрошувачката на нафта во Кина забележа исклучително остар пад во текот на вториот квартал од 2026 година, што дополнително го зајакнува впечатокот дека најголемиот пазар во Азија можеби веќе го поминал својот историски врв на потрошувачка. Вкупната потрошувачка на нафта падна за 9%, додека падот во транспортот достигна дури 16%.
Ефектот беше доволно голем за да ги намали вкупните емисии на CO2 во Кина за 1%, и покрај истовременото зголемување на потрошувачката на јаглен. Според анализата на Carbon Brief, ова е првиот откриен случај во кој намалувањето на емисиите во Кина првенствено е предизвикано од помала употреба на нафта, а не од намалување на потрошувачката на јаглен.
Она што е особено интересно е што намалената потрошувачка на гориво не се должи на помал обем на сообраќај. Транспортната активност всушност се зголеми, со растот на употребата на јавниот превоз, но и со силната експанзија на електричните возила и падот на продажбата на мотори со внатрешно согорување.
Во првите шест месеци од оваа година електричните возила во Кина заменија повеќе нафта отколку што целото Обединето Кралство потроши во истиот период. Најголем придонес за ова имаше силниот раст на продажбата на тешки електрични камиони.
Падот од 9% на вкупната потрошувачка и 16% во транспортот е исклучително голем и наликува на аномалиите од вториот квартал од 2020 година во однос на обемот. Сепак, има сè повеќе знаци дека ова не е само краткорочно нарушување, туку евентуално преминување на потрошувачката на нафта во Кина над критичната точка што го означува максимумот.
Кинескиот Синопек предвиде во 2024 година дека потрошувачката на нафта ќе достигне максимум пред 2027 година, а на крајот на август оваа година процени дека овој момент веројатно веќе се случил во 2025 година. Таквото сценарио би можело да има многу сериозни последици за глобалниот пазар. Кина е втор најголем потрошувач на нафта во светот, веднаш по САД, и дури и релативно мала промена во кинеската побарувачка може да го помести балансот на светскиот пазар.
Минатата година кинеската потрошувачка достигна околу 17,35 милиони барели дневно, додека американската потрошувачка беше 19,4 милиони. Доколку Кина навистина почне трајно да ја намалува побарувачката, тоа би испратило сосема поинаков сигнал до производителите на нафта од оној што го добиле во последните децении.
Суштината на можниот спирален ефект е едноставна: пониската побарувачка врши притисок врз цените на нафтата, пониските цени ја намалуваат профитабилноста на отворањето нови бунари, а некои постоечки проекти може да станат економски неодржливи. Така, електрификацијата на транспортот не само што ја намалува директната потрошувачка на гориво, туку потенцијално влијае и на идните инвестиции во експлоатација на нафта.
Размерот на кинескиот пазар го прави овој процес особено важен. Падот од 9% на кинеската потрошувачка во вториот квартал претставува приближно 1,5 милиони барели дневно помалку потрошена нафта, додека за споредба, глобалниот вишок од околу два милиони барели дневно беше една од главните причини за наглиот пад на цените на нафтата во 2014 година.
Доколку електрификацијата на кинескиот транспорт продолжи со сегашното темпо, пазарот на нафта би можел да се соочи со долгорочен проблем што повеќе не произлегува само од економската криза или привремените нарушувања, туку од структурното намалување на побарувачката за гориво.
(Benchmark/Elektrek)
(фото: Economy Next)
